Tatmin
Çalkantıdan sonra yatışmak ve sükûnete kavuşmak; Kur'an'da çoğunlukla kalbin bir şeyle yatışması için geçer.
Köklerde ne diyor?
طمن (Tmn): Hemze eklenmiş bir kök olup yatışmak, sükûnet bulmak temel anlamdır. Kur'an'da gönlün çalkantıdan sonra huzura kavuşması anlamında geçer; çukur yer de bu köktendir.
طمن (Tmn) — Yatışmak, sakinleşmek (Mekâyîs): وطامنت منه: سكنت
طمن (Tmn) — Çalkantıdan sonra gelen sükûnet (Müfredât): السكون بعد الانزعاج
طمن (Tmn) — Gönlün yatışıp alışması (Ayn): إذا سكن واستأنس
طمن (Tmn) — Bir şeyi yatıştırmak (Lisân): طأمن الشيء: سكنه
طمن (Tmn) — Çukur, alçak yer (Ayn): والمطمئن من الأرض، أرض منخفضة
Tanım
Kökün temel anlamı yatışmak ve sakinleşmektir; sözlükler bunu çalkantıdan sonra gelen sükûnet, gönlün yatışıp alışması olarak verir. Çukur, alçak yer anlamı da aynı köktedir. Kur'an'da fiil ve türevleri çoğunlukla kalp ya da nefisle birlikte geçer; neyle yatışıldığı ayetten ayete değişir. Bir yerde Allah'ı anmayla, bir yerde müjdeyle, bir yerde dünya hayatıyla yatışmaktan söz edilir.
Ayetlerle
Enfal 10. ayet — Allah'ın bunu bir müjde olsun ve kalpleriniz onunla yatışsın diye yaptığı söylenir; yardımın ise yalnız Allah katından olduğu belirtilir.
Rad 28. ayet — İnanıp güvenenlerin kalplerinin Allah'ı anmakla yatıştığı söylenir; cümle kalpler ancak onunla yatışır diye tekrar edilir.
Yunus 7. ayet — Karşılaşmayı beklemeyenler arasında dünya hayatına razı olanlar ve onunla yatışanlar sayılır.
Hac 11. ayet — Allah'a kıyısından kulluk edenin, kendisine hayır dokununca onunla yatışıp bir sıkıntı gelince yüzüstü döndüğü anlatılır.
Nahl 106. ayet — Zorlanan kimsenin kalbi imanla yatışmış hâlde olduğu için bundan ayrı tutulur; kalbin durumu ölçüt olarak anılır.
Fecr 27. ayet — Ey yatışmış nefis diye seslenilir; yatışma kalbin yanında nefse de nispet edilir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da kalbin yatışması neyle ilişkilendirilir?
Allah'ı anmakla, bir müjde ve yardımla, imanla ilişkilendirilir; başka bir ayette ise dünya hayatıyla yatışanlar da anılır. Yatışılan şey ayete göre değişir.
Tatmin kökünün sözlük anlamı nedir?
Temel anlam yatışmak ve sakinleşmektir; çalkantıdan sonra gelen sükûnet, gönlün alışması ve bir şeyi yatıştırmak bu kökte toplanır.