İttika
Bir şeye dayanıp yaslanmak. Ayetlerde asaya yaslanmayı ve bahçedekilerin koltuk, yaygı ve döşeklere yaslanmasını anlatır.
Köklerde ne diyor?
وكا (wkA): Bir şeye dayanıp yaslanmak temel anlamdır. Asaya dayanmak ve birine yaslanacak yer hazırlamak bundan gelir.
وكا (wkA) — Bir şeye dayanıp yaslanmak (Lisân): توكأ على الشيء واتكأ: تحمل واعتمد
وكا (wkA) — Asaya dayanıp güç almak (Müfredât): وتوكأ على العصا: اعتمد بها وتشدد بها
وكا (wkA) — Birine yaslanacak yer hazırlamak (Ayn): أوكأت فلانا إيكاء: نصبت له متكأ
وكا (wkA) — Asaya yüklenmek (Ayn): والتوكؤ: التحامل على العصا
وكا (wkA) — Yemek, içmek ya da sohbet için dayanılan yer (Lisân): هو ما يتكأ عليه لطعام أو شراب أو حديث
Tanım
Kökün anlamı bir şeye dayanıp yaslanmaktır. Sözlükte asaya yüklenmek ve birine yaslanacak bir yer hazırlamak bu anlamdan gelir. Kur'an'da kök iki yerde görülür: Musa'nın asasına yaslanması ve bahçedekilerin koltuklara, yataklara, yaygılara yaslanması. Kullanım hep dayanmanın dinginliğini ve rahatlığını gösteren bir bedensel duruşu anlatır.
Ayetlerle
Taha 18. ayet — Musa elindekinin asa olduğunu söyler ve ona yaslandığını, onunla koyunlarına yaprak silktiğini anlatır.
Kehf 31. ayet — Adn bahçelerindekiler altın bilezik takar, ipek elbise giyer ve koltuklara yaslanırlar. Yaslanmak burada rahat ve huzurlu bir hâl olarak geçer.
Yasin 56. ayet — Gölgeliklerde, ahşap platformlar üzerinde eşleriyle birlikte yaslananlar anlatılır.
Zuhruf 34. ayet — Ayet, evlerinin kapılarını ve üzerine yaslandıkları koltukları gümüşten kılabileceğimizi söyler.
Rahman 54. ayet — İçleri kalın atlastan olan döşeklere yaslananlar anlatılır; iki bahçenin meyvesi de yakındır.
Vakıa 16. ayet — Üzerinde karşılıklı yaslananlar anlatılır. Karşılıklı olmak, yaslanmanın bir arada ve dingin bir oturuş olduğunu gösterir.
Sık sorulanlar
İttika kelimesi ne demektir?
Bir şeye dayanıp yaslanmaktır. Kur'an'da hem Musa'nın asasına yaslanması hem de bahçedekilerin koltuk, yaygı ve döşeklere yaslanması bu kökle anlatılır.
Kök Kur'an'da hangi bağlamlarda geçer?
Çoğunlukla bahçedekilerin yaslanışı bağlamında, bir yerde de Musa'nın asa kullanımı bağlamında geçer. Her ikisinde de ortak olan, bir şeye dayanarak durmaktır.