Karar
Kökün iki anlamı soğukluk ve bir yerde yerleşip kalmaktır; Kur'an'da yerleşke, sabitlik ve göz aydınlığı bağlamlarında geçer.
Köklerde ne diyor?
قرر (qrr): İki temel anlamı vardır: soğukluk ve bir yerde yerleşip kalmak. Karar, istikrar ve inkârın karşıtı olan ikrar ikinci anlamdan doğar; göz aydınlığı da bu köktendir.
قرر (qrr) — İki asıl: soğukluk ve yerleşme (Mekâyîs): يدل أحدهما على برد، والآخر على تمكن
قرر (qrr) — Bir yerde sabit kalmak (Müfredât): قر في مكانه يقر قرارا، إذا ثبت ثبوتا جامدا
قرر (qrr) — Soğuk (Ayn): القر: البرد
قرر (qrr) — İnkârın karşıtı, ikrar (Mekâyîs): الإقرار: ضد الجحود
قرر (qrr) — Gözü aydın eden şey, sevinç (Ayn): والقرة كل شيء قرت به عينك
قرر (qrr) — Yerleşilen yer (Ayn): والقرار: المستقر من الأرض
Tanım
Sözlüklere göre bu kökün iki aslı vardır: soğukluk ve bir yerde yerleşip sabit kalmak. Karar, istikrar ve inkârın karşıtı olan ikrar ikinci asıldan gelir. Gözü aydın eden şey de aynı köktendir. Kur'an'da kök yerleşilen yer, kalınan yer, sabit zemin ve yeryüzünün yerleşime elverişli kılınması gibi anlamlarda geçer; ağaç örneğinde sabit kalamama olarak da görülür.
Ayetlerle
Bakara 36. ayet — Âdem ve eşine yeryüzünde bir süreye kadar kalacak bir yer ve yararlanma olduğu söylenir. Kök burada insanın yerleşeceği yeri anlatır.
Hud 6. ayet — Yeryüzündeki her canlının rızkının Allah'a ait olduğu söylenir ve O'nun canlıların konaklama yerini de bildiği belirtilir.
İbrahim 26. ayet — Pis bir sözün örneği, yerden sökülmüş bir ağaçtır ve onun sabit kalacağı bir yeri yoktur. Karar burada köklenip durabilme anlamındadır.
Müminun 13. ayet — İnsanın yaratılışında, sağlam bir konaklama yerinde bir nutfe kılındığı söylenir. Kök burada nutfenin yerleştiği yeri anlatır.
Neml 61. ayet — Yeryüzünü konaklama yeri kılanın, aralarında nehirler ve sabit ağırlıklar yapanın kim olduğu sorulur. Karar, yeryüzünün yerleşime elverişli kılınmasıdır.
Kasas 9. ayet — Firavun'un kadını çocuk için göz aydınlığı der. Kök burada gözü aydın eden, sevinç veren şey anlamında geçer.
Sık sorulanlar
Karar kökü Kur'an'da ne anlatır?
Sözlüğe göre soğukluk ve bir yerde yerleşip kalmak temel anlamdır. Ayetlerde yerleşke, konaklama yeri, sabit zemin ve göz aydınlığı anlamlarında geçer.
Yeryüzü bu kökle nasıl anılır?
Neml 61'de yeryüzünü konaklama yeri kılanın kim olduğu sorulur. Bakara 36'da da yeryüzünde kalacak bir yer ve bir süreye kadar yararlanma olduğu söylenir.