Karye
Toplanmak kökünden gelen karye, insanların bir arada yaşadığı köy, kent ya da şehir demektir; Kur'an'da halkıyla birlikte anılır.
Köklerde ne diyor?
قري (qry): Toplamak ve toplanmak temel anlamdır. İnsanların bir arada yaşadığı yer köy ya da şehir (karye) adını alır; misafiri ağırlamak ve suyu havuzda biriktirmek de bundandır.
قري (qry) — Toplama, bir araya gelme (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على جمع واجتماع
قري (qry) — İnsanların toplandığı yer ve o insanlar (karye) (Müfredât): القرية: اسم للموضع الذي يجتمع فيه الناس، وللناس جميعا
قري (qry) — Köy, şehir; insanların toplanmasından (Mekâyîs): القرية، سميت قرية لاجتماع الناس فيها
قري (qry) — Misafire iyilik, ağırlama (Ayn): والقرى: الإحسان إلى الضيف
قري (qry) — Suyu havuzda biriktirmek (Ayn): والقري: جبي الماء في الحوض
Tanım
Kökün sözlükteki çekirdeği toplamak ve bir araya gelmektir. İnsanların toplandığı yer ve o insanlar karye adını alır; misafiri ağırlamak ve suyu havuzda biriktirmek de aynı köke bağlanır. Kur'an'da karye, yalnız yapıları değil ahalisini, düzenini ve ortak tutumunu da anlatır. Kentler inanır, nankörlük eder, yoldan çıkar ya da yıkıma uğrar; haberleri sonrakilere anlatılır.
Ayetlerle
Nisa 75. ayet — Zayıf düşürülenler, ahalisi yanlış yapan bu kentten çıkarılmaları için dua eder. Karye burada yaşanan yerle birlikte orada oturanların tutumunu da bildirir.
Araf 4. ayet — Yıkıma uğratılan nice kentin azap gelirken evlerine çekilmiş ya da gündüz dinlenir durumda olduğu anlatılır; karye, içindeki insanlarla birlikte anılır.
Yunus 98. ayet — Yunus'un halkı dışında inanıp da inancı fayda veren bir kent olmadığı söylenir. Karyenin inanması, kentin topluca tutumu olarak ele alınır.
Yusuf 82. ayet — Yakup'un oğulları, içinde bulundukları kente ve kervandakilere sorulmasını ister. Karye burada insanların bir arada yaşadığı yer ve oradaki tanıklar olarak geçer.
Nahl 112. ayet — Güvende ve tatmin olmuş, rızkı her yerden bol bol gelen bir kent örnek verilir. Nimetlere nankörlük edince açlık ve korku tattırılır.
İsra 16. ayet — Bir kentin yıkımı anlatılırken refaha kavuşmuş olanların orada yoldan çıktığı söylenir. Karye, yöneticileri ve ahalisiyle birlikte ele alınır.
Sık sorulanlar
Karye kelimesi Kur'an'da ne anlama gelir?
Kökü toplanmak olan karye, insanların bir arada yaşadığı köy, kent ya da şehirdir. Kur'an'da yerle birlikte oradaki halkın tutumu da anlatılır.
Karyeler Kur'an'da neden anılır?
Ayetlerde kentler inanır, nankörlük eder ya da yıkıma uğrar. Haberleri anlatılarak sonrakilere örnek olarak sunulur.