Katl
Kök, zelil kılmak ve ruhu bedenden ayırmak anlamına gelir; savaşmak ve bir şeyi iyice bilmek de aynı kökten türer.
Köklerde ne diyor?
قتل (qtl): Zelil kılmak ve öldürmek temel anlamdır; ruhu bedenden ayırmak demektir. Bir şeyi iyice bilmek, savaşmak ve lanet etmek bundan doğar.
قتل (qtl) — Zelil kılmak ve öldürmek (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على إذلال وإماتة
قتل (qtl) — Ruhu bedenden ayırmak (Müfredât): أصل القتل: إزالة الروح عن الجسد كالموت
قتل (qtl) — Bir şeyi bilgiyle iyice kavramak (Mekâyîs): قتلت الشيء خبرا وعلما
قتل (qtl) — Savaşmak, öldürmeye çalışmak (Müfredât): والمقاتلة: المحاربة وتحري القتل
قتل (qtl) — Allah onları kahretsin: lanet etsin (Ayn): قاتلهم الله* أي لعنهم
قتل (qtl) — Düşman (Mekâyîs): القتل: العدو، وجمعه أقتال
Tanım
Sözlüklerde bu kök, zelil kılmak ve öldürmek, yani ruhu bedenden ayırmak olarak verilir. Aynı kökten savaşmak, öldürmeye çalışmak ve düşman anlamları doğar; bir şeyi bilgiyle iyice kavramak da bu kökle söylenir. Kur'an'da kök bir cana kıymayı, evlat ve yakınlara yönelen saldırıyı ve karşılıklı çarpışmayı anlatır. Ayetler kimin kime, hangi gerekçeyle bunu yaptığını ve sonucunu belirtir.
Ayetlerle
Bakara 72. ayet — Bir canı öldürdüğünüzde birbirinize suç attığınızı, Allah'ın ise gizlediğinizi ortaya çıkaracağını söyler. Kök burada bir cana kıyma olayını anlatır.
Nisa 29. ayet — Mallarınızı batıl yollarla yemeyin denirken hemen ardından 'kendinizi öldürmeyin' der. Kök, toplumun kendi canına yönelen zararı bu bağlamda andırır.
Enam 137. ayet — Ortak koşanların bir kısmına evlatlarını öldürmenin çekici gösterildiğini anlatır. Kök, çocuğa yönelen saldırıyı ve bunun dini bozmaya bağlandığını gösterir.
Tevbe 12. ayet — Yeminlerini bozup dine dil uzatanlarla çarpışmaktan söz eder. Burada kök, öldürmeden çok iki taraf arasındaki savaşı, karşılıklı çarpışmayı ifade eder.
İsra 31. ayet — Yoksulluk korkusuyla evlatları öldürmeyin der ve rızkı verenin Allah olduğunu hatırlatır. Evlat öldürmeye 'büyük bir hata' denir.
Sık sorulanlar
Katl kökü Kur'an'da hangi anlamlarda geçer?
Sözlükte zelil kılmak ve ruhu bedenden ayırmak temel anlamdır. Kur'an'da bir canı öldürmek, evlada kıymak ve iki taraf arasındaki çarpışma anlamlarında geçer.
Kur'an evlatları öldürmeyi nasıl anlatır?
Ayetler yoksulluk korkusuyla evlatları öldürmeyi yasaklar, rızkı verenin Allah olduğunu söyler ve bunu büyük bir hata diye niteler.