Kişi ve Kadın
Kişi, erkek ve kadın anlamı bu köktendir; Kur'an'da çoğunlukla bir erkeğin eşi olan kadın ve kişi anlamında geçer.
Köklerde ne diyor?
مرا (mrA): Kişi, erkek ve kadın anlamı bu köktendir; insanlığın olgunluğu olan mürüvvet ve yemeğin sindirimi kolay, hoş olması da buradan gelir.
مرا (mrA) — Kişi, erkek; kadın (Müfredât): يقال: مرء، ومرأة، وامرؤ، وامرأة
مرا (mrA) — Kadın, kişinin dişili (Ayn): والمرأة: تأنيث المرء
مرا (mrA) — Mürüvvet, erkekliğin olgunluğu (Ayn): والمروءة: كمال الرجولية
مرا (mrA) — Sonu güzel, hazmı kolay yemek (Lisân): وطعام مريء هنيء: حميد المغبة
مرا (mrA) — Yemek borusu, midenin başı (Ayn): المريء: رأس المعدة
Tanım
Sözlüklerde bu kök kişi ve erkek anlamını verir; kadın ise kişinin dişili olarak anılır. Mürüvvet ve hazmı kolay, sonu güzel yemek de aynı kökten sayılır. Kur'an'da kök çoğunlukla bir erkeğin kadını anlamında geçer: İmran'ın, Firavun'un, Aziz'in kadını gibi. Bir ayette de kişi anlamıyla, Allah'ın kişi ile kalbi arasına gireceği bildirilir.
Ayetlerle
Ali İmran 35. ayet — İmran'ın kadını karnındakini adadığını Rabbine söyler ve kabul edilmesini ister. Kök burada bir kişinin kadını anlamında geçer.
Araf 83. ayet — Lut ve ahalisi kurtarılır, kadını ise geride kalanlardan olur. Kadın, ailenin içinden ayrı bir sonuca uğrayan kişi olarak anılır.
Enfal 24. ayet — Allah'ın kişi ile kalbi arasına gireceği bildirilir. Burada kök, kadın değil, genel anlamda kişi için kullanılmıştır.
Yusuf 30. ayet — Şehirdeki kadınlar Aziz'in kadınının gencinin nefsinden murat almak istediğini konuşur. Kök burada bir erkeğin eşi anlamındadır.
Neml 23. ayet — Süleyman'a, hükümdarlık yapan bir kadın bulunduğu haber verilir. Kadına her şeyden verildiği ve büyük bir tahtı olduğu söylenir.
Kasas 9. ayet — Firavun'un kadını çocuğun öldürülmemesini ister ve onun göz aydınlığı olduğunu söyler. Kadın burada karar veren ve sözü dinlenen biri olarak görülür.
Sık sorulanlar
Bu kök Kur'an'da neyi anlatır?
Sözlüğe göre kişi, erkek ve kadın anlamı taşır. Ayetlerde çoğunlukla bir erkeğin kadını anlamında, Enfal 24'te ise genel olarak kişi anlamında geçer.
Ayetlerde kadın nasıl anılır?
İmran'ın, Firavun'un ve Aziz'in kadını gibi ifadelerle geçer. Neml 23'te ise hükümdarlık yapan bir kadından söz edilir.