Koparmak
Koparmak, bir şeyi bir şeyden ayırıp kesmek anlamındadır; ayetlerde bağın, kökün ve uzvun kesilmesi için geçer.
Köklerde ne diyor?
قطع (qTE): Bir şeyi koparıp ondan ayırmak temel anlamdır. Küsüp ayrılmak, akrabalık bağını koparmak, yol kesmek ve bir yeri aşmak bundan doğar.
قطع (qTE) — Koparmak, bir şeyi bir şeyden ayırmak (Mekâyîs): يدل على صرم وإبانة شيء من شيء
قطع (qTE) — Gözle ya da akılla kavranan şeyi ayırmak (Müfredât): القطع: فصل الشيء مدركا بالبصر كالأجسام
قطع (qTE) — Küsüp ayrılmak (Mekâyîs): والقطيعة: الهجران
قطع (qTE) — Akrabalık bağını kesmek (Müfredât): وقطع الرحم يكون بالهجران، ومنع البر
قطع (qTE) — Yol kesmek: yolcuyu soymak (Müfredât): يراد به الغصب من المارة والسالكين للطريق
قطع (qTE) — Gecenin bir bölümü (Mekâyîs): الطائفة من الليل
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi koparıp ondan ayırmaktır. Küsüp ayrılmak, akrabalık bağını kesmek, yol kesmek, bir yeri aşmak ve gecenin bir bölümü de bundan doğar. Kur'an'da kök hem somut kesmeyi, hem bağın ya da kökün koparılmasını, hem de parça ve kesit anlamını verir.
Ayetlerle
Bakara 27. ayet — Allah'ın birleştirilmesini emrettiğini koparanlar, ahdi bozanlar ve bozgunculuk yapanlarla birlikte anılır.
Maide 38. ayet — Hırsız erkek ve kadın için ibretlik bir karşılık olarak güçlerinin kesilmesi istenir.
Araf 72. ayet — Ayetleri yalanlayan kimselerin kökünün kesildiği söylenir; kesme, bir topluluğun devamının bitirilmesidir.
Yunus 27. ayet — Kötülük kazananların yüzlerinin, karanlık geceden bir parçayla örtülmüş gibi olduğu anlatılır; kök burada parça anlamındadır.
Yusuf 50. ayet — Kral, ellerini kesen kadınların durumunu sorar; fiil uzvun kesilmesini anlatır.
Hicr 65. ayet — Lut'a ahalisiyle gecenin bir kesitinde yola çıkması söylenir; kök burada gecenin bir bölümüdür.
Sık sorulanlar
Kur'an'da kata kökü ne anlama gelir?
Kök anlamı bir şeyi koparıp ayırmaktır. Ayetlerde bağın koparılması, kökün kesilmesi, uzvun kesilmesi ve gecenin bir kesiti için kullanılır.
Bağı koparmak ayetlerde nasıl geçer?
Allah'ın birleştirilmesini emrettiğini koparmak, ahdi bozmak ve yeryüzünde bozgunculuk yapmakla birlikte anılır; bu kişiler kaybedenler diye nitelenir.