Mirye
Şüphe içinde bocalayıp çekişmek ve tartışmak. Kur'an'da Hakk'ın açıklığına rağmen süren tereddüt ve didişme için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
مري (mry): İki temel anlamı vardır: süt için memeyi sıvazlayıp akıtmak ve sertlik. Şüphe içinde bocalamak ve tartışmak ilk anlamdan doğar.
مري (mry) — Sıvazlayıp akıtmak (Mekâyîs): يدل [أحدهما] على مسح شيء واستدرار
مري (mry) — Bir şeydeki sertlik (Mekâyîs): والآخر على صلابة في شيء
مري (mry) — İşte bocalama, şüpheden daha özel (Müfredât): المرية: التردد في الأمر، وهو أخص من الشك
مري (mry) — Şüpheli konuda çekişip tartışmak (Müfredât): والامتراء والمماراة: المحاجة فيما فيه مرية
مري (mry) — Sağmak için devenin memesini sıvazlamak (Ayn): مسحك ضرع الناقة
مري (mry) — Parlak beyaz çakmak taşları (Lisân): حجارة بيض براقة
Tanım
Sözlükte kökün ilk anlamı süt için memeyi sıvazlayıp akıtmaktır; ikinci anlamı sertliktir. Şüphe içinde bocalamak ve şüpheli konuda çekişip tartışmak ilk anlamdan doğar. Mirye bocalamadır ve şüpheden daha özeldir. Kur'an'da mirye ve ona bağlı fiiller; gerçek açıkken sürdürülen tereddüdü, tartışmayı ve didişmeyi anlatır. Çoğu ayette hak Rabbden geldiği için bu tartışmanın içinde olunmaması öğütlenir.
Ayetlerle
Bakara 147. ayet — Gerçeğin Rabbden geldiği bildirilir ve hemen ardından tartışmaya girenlerden olunmaması istenir.
Enam 2. ayet — İnsanı çamurdan yaratan ve ona bir süre tayin edenin Allah olduğu söylenir; buna rağmen insanların tartışıp durdukları vurgulanır.
Hud 109. ayet — Kulluk edilen şeyler hakkında tereddüt içinde olunmaması istenir. Mirye burada bir kuşku halidir.
Meryem 34. ayet — Hakkında didişilen sözün mutlak gerçeği olarak Meryem oğlu İsa anılır; kelime ihtilaf konusu olan şeye bağlanır.
Hac 55. ayet — Gerçekleri örtenler, o saat ansızın gelene dek Kur'an'dan bir tartışma içinde kalmaya devam ederler.
Fussilet 54. ayet — Onlar Rablerine kavuşmak konusunda bir mirye içindedirler. Ardından Allah'ın her şeyi kuşatmış olduğu hatırlatılır.
Sık sorulanlar
Mirye ile şüphe arasındaki fark nedir?
Sözlükte mirye, şüphe içinde bocalamak ve şüpheli konuda çekişip tartışmaktır; şüpheden daha özeldir. Bocalayıp tartışmayı da kapsar.
Kur'an'da mirye hangi konularda geçer?
Hakkın Rabbden gelişi, Rabbe kavuşma, kulluk edilenler ve İsa gibi konularda süren tereddüt ve tartışma için geçer. Ayetler bu tartışmanın içinde olunmamasını öğütler.