Mühür
Bir şeyin sonuna varıp üstünü kapatmak; Kur'an'da kalp ve işitme üzerine mühür vurulması ve sonun belirtilmesi bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
ختم (xtm): Bir şeyin sonuna ulaşmak temel anlamdır. Mühürlemek, sonu getirmek ve yüzük (hâtem) bundan doğar; Kur'an'da kalbin mühürlenmesi, anlayışın kapanmasını anlatır.
ختم (xtm) — Bir şeyin sonuna varmak (Mekâyîs): وهو بلوغ آخر الشيء
ختم (xtm) — Mühürlemek, üstüne basıp kapatmak (Mekâyîs): الطبع على الشيء
ختم (xtm) — Kur'an'ı bitirmek (Müfredât): ختمت القرآن، أي: انتهيت إلى آخره
ختم (xtm) — Kalbe mühür: hiçbir şeyi anlayamamak (Lisân): والختم على القلب: أن لا يفهم شيئا
ختم (xtm) — Mühür, kile bastırılan şey (Ayn): والخاتم: ما يوضع على الطينة
ختم (xtm) — Vadinin en ucu (Ayn): وختام الوادي: أقصاه
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyin sonuna ulaşmaktır. Sözlükte mühürlemek, üstüne basıp kapatmak, yüzük ve kalbe mühür vurulduğunda hiçbir şeyin anlaşılamaması bu kökten gelir. Kur'an'da kalbin, işitmenin ve ağızların mühürlenmesi, mühürlü içecek ve bir şeyin sonu anlamında kullanılır; Muhammed için de mühür sözcüğü geçer.
Ayetlerle
Bakara 7. ayet — Allah'ın onların kalplerine ve işitmelerine mühür vurduğu, gözlerinde de bir örtü bulunduğu söylenir.
Enam 46. ayet — Allah işitmeyi, görmeyi alıp kalplerin üzerini mühürlese başka hangi ilahın bunları geri getireceği sorulur.
Ahzab 40. ayet — Ayette Muhammed için, sizin erkeklerinizden birinin babası değil, Allah'ın elçisi ve nebilerin mührü olduğu söylenir.
Yasin 65. ayet — O gün ağızlar mühürlenir; elleri konuşur, ayakları yaptıklarına şahitlik eder.
Casiye 23. ayet — Hevasını ilah edinenin işitmesine ve kalbine mühür vurulduğu, gözüne örtü kılındığı anlatılır.
Mutaffifin 26. ayet — Mühürlü içeceğin sonunun misk olduğu söylenir; kök burada bir şeyin sonunu gösterir.
Sık sorulanlar
Xtm kökü Kur'an'da ne anlama gelir?
Bir şeyin sonuna varmak ve üstünü kapatmak, yani mühürlemek demektir; ayetlerde çoğunlukla kalbin ve işitmenin mühürlenmesi için geçer.
Kalbe mühür vurulması ne anlatır?
Ayetlerde kalbe ve işitmeye mühür vurulması, kişinin hakikati anlayamaması ve kavrayışının kapanmasını anlatır.