Nebi
Nebi, kökü gereği bir yerden bir yere ulaşan haberle ilgilidir; Allah'tan haber veren kişiye bu ad verilir.
Köklerde ne diyor?
نبا (nbA): Bir yerden bir yere gelmek temel anlamdır; bir yerden ötekine ulaşan haber (nebe') ve ses bundan doğar. Nebî de Allah'tan haber verdiği için böyle adlandırılmıştır.
نبا (nbA) — Bir yerden bir yere gelmek (Mekâyîs): قياسه الإتيان من مكان إلى مكان
نبا (nbA) — Haber, bir yerden ötekine geldiği için (Mekâyîs): النبأ: الخبر، لأنه يأتي من مكان إلى مكان
نبا (nbA) — Allah'tan haber veren peygamber (Mekâyîs): ومن همز النبي فلأنه أنبأ عن الله تعالى
نبا (nbA) — Haberi araştırmak (Lisân): واستنبأ النبأ: بحث عنه
نبا (nbA) — Kesin seçilemeyen hafif ses (Ayn): والنبأة: النغية، وهو صوت يشك فيه
Tanım
Kökün temel anlamı bir yerden bir yere gelmektir; bir yerden ötekine ulaşan haber (nebe') ve hafif bir ses bundan doğar. Sözlükte nebi, Allah'tan haber verdiği için böyle adlandırılmış kişidir. Kur'an'da kök hem haber anlamında (enba', nebbe'e) hem de nebiler için kullanılır; nebi bir halkın içine gönderilir, kendisine seslenilir ve haber getiren kişi olarak anılır.
Ayetlerle
Nisa 69. ayet — Ayet, Allah'a ve elçiye itaat edenlerin nimet verilenlerle beraber olacağını söyler; bu topluluğun içinde nebiler, özü sözü doğrular, şahitler ve düzelticiler sayılır.
Maide 20. ayet — Ayette halka, içlerinde nebiler kılındığı ve onlara başkalarına verilmeyenlerin verildiği nimet olarak hatırlatılır; nebiler halkın içinden çıkan kişilerdir.
Araf 94. ayet — Ayet, bir medeniyet merkezine nebi gönderilmeden ahalisinin sıkıntılarla yakalanmadığını anlatır; nebi, halkın tevazu göstermesi amacıyla gönderilen kişi olarak geçer.
Enfal 64. ayet — Ayette 'Ey Nebi!' diye seslenilir ve Allah'ın, hem ona hem de ona uyan inanıp güvenenlere yeteceği bildirilir; nebi doğrudan muhatap alınır.
Tevbe 64. ayet — Kökün haber anlamı burada görünür: münafıklar, kalplerindekileri kendilerine haber veren bir sure inmesinden çekinir. Haber verme eylemi aynı kökten gelir.
Hud 49. ayet — Anlatılanlar, 'görünmeyen haberlerden' diye nitelenir ve sana vahyedilir denir; haber (enba') kelimesi kökün asıl anlamını gösterir ve bilgi kaynağı vahiydir.
Sık sorulanlar
Nebi kelimesinin kökü ne anlama gelir?
Kökün temel anlamı bir yerden bir yere gelmektir. Bir yerden ötekine ulaşan haber bu kökten türer; nebi de Allah'tan haber verdiği için bu adı almıştır.
Kur'an'da nebi nasıl anılır?
Nebiler bir halkın içine gönderilir, ayette doğrudan 'Ey Nebi!' diye muhatap alınır ve nimet verilen topluluklar arasında sayılır. Kök ayrıca haber anlamında da geçer.