Nikmet
Bir şeyi kusur sayıp beğenmemek; ayetlerde hem kınama hem de suçun karşılığı olarak verilen ceza için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
نقم (nqm): Bir şeyi beğenmeyip kusur saymak temel anlamdır. Bu, dille ya da cezayla olur; nikmet ve intikam, kötülüğe karşılık olarak verilen cezadır.
نقم (nqm) — Bir şeyi kabul etmeyip kusurlu saymak (Mekâyîs): أصيل يدل على إنكار شيء وعيبه
نقم (nqm) — Beğenmeyişi dille ya da cezayla göstermek (Müfredât): إما باللسان، وإما بالعقوبة
نقم (nqm) — Ceza (nikmet) (Müfredât): والنقمة: العقوبة
نقم (nqm) — Yaptığına cezayla karşılık vermek (Ayn): وانتقمت منه: كافأته عقوبة بما صنع
نقم (nqm) — Hoşnutsuzluk, kabul etmeyiş (Lisân): والنقمة الإنكار
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı bir şeyi kabul etmeyip kusurlu saymaktır. Bu beğenmeme dille ya da cezayla gösterilebilir. Nikmet, yapılan kötülüğe karşılık verilen cezadır. Kur'an'da kök iki biçimde geçer: inanıp güvenenleri sırf inandıkları için kınayanlar ve suçta ileri gidenlere suçlarının karşılığını verme.
Ayetlerle
Maide 59. ayet — Kitap ehline, sırf Allah'a ve indirilene inanıp güvendikleri için mi kınadıkları sorulur; fiil burada kusur bulmayı anlatır.
Araf 126. ayet — Ayette konuşanlar, ayetlere güvenmelerinden başka bir sebeple kendilerinden hesap sorulmadığını söyler; kök beğenmeyip karşı çıkmak anlamındadır.
İbrahim 47. ayet — Allah, vaadinden dönmeyen ve cezanın tam karşılığını verme ilkesine sahip olan olarak anılır.
Rum 47. ayet — Delillerle gelen elçilere karşı suçta ileri gidenlere karşılık verildiği ve inananlara yardımın bir hak olduğu söylenir.
Zuhruf 25. ayet — Yalana sarılanlardan karşılık alındığı bildirilir ve akıbetlerine bakılması istenir.
Büruc 8. ayet — Onlardan, Allah'a güvenmeleri dışında bir sebeple hesap sormadıkları anlatılır; fiil kusur bulma anlamında kullanılır.
Sık sorulanlar
Nikmet kökü sözlükte neyi anlatır?
Kök, bir şeyi beğenmeyip kusurlu saymayı anlatır. Bu tavır dille ya da cezayla gösterilir; nikmet de kötülüğe karşılık verilen cezadır.
Ayetlerde kök hangi iki biçimde geçer?
Bir yanda inananları sırf inandıkları için kınayanlar anılır. Öte yanda suçta ileri gidenlere suçlarının karşılığının verilmesi anlatılır.