Nisyan
Bir şeyi unutmak ve terk etmek; Allah'a nispet edildiğinde hor görerek kendi hâline bırakmak anlamında geçer.
Köklerde ne diyor?
نسي (nsy): İki temel anlamı vardır: bir şeyi unutmak ve bir şeyi terk etmek. Allah'a nispet edildiğinde, kullarını hor görerek kendi hâllerine bırakması demektir.
نسي (nsy) — Bir şeyi unutmak, gafil kalmak (Mekâyîs): يدل أحدهما على إغفال الشيء
نسي (nsy) — Bir şeyi terk etmek (Mekâyîs): والثاني على ترك شيء
نسي (nsy) — Emanet edileni korumayı bırakmak (Müfredât): ترك الإنسان ضبط ما استودع
نسي (nsy) — Allah'a nispette: hor görerek terk etmek (Müfredât): فهو تركه إياهم استهانة بهم
نسي (nsy) — Göçenlerin geride bıraktığı değersiz eşya (Mekâyîs): والنسي: ما سقط من منازل المرتحلين
نسي (nsy) — Anılmayan, unutulmuş şey (nesy) (Ayn): والنسي: الشيء المنسي الذي لا يذكر
Tanım
Kökün iki temel anlamı vardır: bir şeyi unutup gafil kalmak ve bir şeyi terk etmek. Sözlüklere göre emanet edileni korumayı bırakmak da bu anlama girer. Allah'a nispet edildiğinde, hor görerek terk etmek diye açıklanır. Kur'an'da kök kişinin kendini unutması, ortak koştuklarını unutması, zikri unutması ve Allah'ın unutmaması gibi bağlamlarda geçer.
Ayetlerle
Bakara 44. ayet — İnsanlara erdemli olmayı emredip kendini unutanlara, aklınızı kullanmaz mısınız diye sorulur. Nisyan burada kişinin kendi söylediğini uygulamayı unutması olarak görülür.
Araf 51. ayet — Dinini oyun edinenleri, buluşma gününü unuttukları gibi Allah da unutur. Unutma burada hem insanın davranışı hem Allah'a nispet edilen karşılık olarak geçer.
Yusuf 42. ayet — Şeytan, kurtulacağı sanılan kişiye efendisine hatırlatmayı unutturur. Nisyan, bir sözü hatırlatma görevinin akıldan çıkması anlamındadır.
Taha 52. ayet — Rabbin şaşırmadığı ve unutmadığı söylenir. Allah'a nispet edilen nisyan burada bilgisinin hiçbir şeyi kaçırmaması anlamında olumsuzlanır.
Müminun 110. ayet — Kullarla alay edenlerin, alay ettikleri kişiler yüzünden zikri unuttukları söylenir. Unutma, mesajı akıldan çıkarmak anlamında geçer.
Furkan 18. ayet — Onlar yararlandırıldıkça zikri unutmuşlardır denir. Kök burada nimet içindeki gafletin zikri unutmaya varması olarak anılır.
Sık sorulanlar
Kur'an'da nisyan ne anlama gelir?
Kök hem unutmayı hem terk etmeyi anlatır. Ayetlerde kişinin kendini, zikri veya buluşma gününü unutması ve Allah'a nispet edilen unutma gibi bağlamlarda geçer.
Allah'a nispet edilen unutma nasıl geçer?
Sözlük, bunu hor görerek terk etmek diye açıklar. A'raf 51'de dinini oyun edinenleri, buluşma gününü unuttukları gibi Allah'ın unutacağı söylenir; Taha 52'de ise Rabbin unutmadığı bildirilir.