Ortaya Çıkış
Bir şeyin gizlilikten çıkıp görünmesi anlamındaki kök; Kur'an onu savaşa çıkış ve kıyamette açığa çıkış için kullanır.
Köklerde ne diyor?
برز (brz): Bir şeyin ortaya çıkıp görünmesi temel anlamdır; açık arazi, saftan çıkıp tek başına dövüşmek (mübareze) ve gizlilikten sonra açığa çıkmak buradan gelir.
برز (brz) — Bir şeyin ortaya çıkıp görünmesi (Mekâyîs): وهو ظهور الشيء وبدوه
برز (brz) — Bir şeyin benzerlerinden ayrılıp tek kalması (Mekâyîs): وكذلك انفراد الشيء من أمثاله
برز (brz) — Açık, geniş arazi (Müfredât): البراز: الفضاء
برز (brz) — Saftan çıkıp çarpışmaya girmek (Müfredât): المبارزة للقتال، وهي الظهور من الصف
برز (brz) — Gizliyken açığa çıkmak (Ayn): أي: ظهر بعد الخفاء
برز (brz) — Ahlakı temiz, iffetli adam (Ayn): رجل برز، أي: طاهر الخلق عفيف
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyin ortaya çıkıp görünmesidir; açık arazi ve saftan çıkıp karşı karşıya gelmek de bundan gelir. Kur'an kökü saflardan çıkıp düşmanın karşısına geçmek, bir yerden ayrılıp gizlice başka şey tasarlamak ve kıyamette yerin ve insanların açığa çıkması için kullanır; hepsinde görünür ve açık olma ortak noktadır.
Ayetlerle
Bakara 250. ayet — Ayet, Calut ve askerlerinin karşısına çıkanların sabır ve sebat istediğini anlatır; ortaya çıkış burada karşı karşıya gelmedir.
Nisa 81. ayet — Ayet, Elçi'nin yanından ayrılanlardan bir tayfanın söylenenin başkasını tasarladığını ve Allah'ın bunu yazdığını bildirir.
İbrahim 48. ayet — Ayet, yerin ve göklerin değiştirileceği günde insanların tek ve ezici güç sahibi Allah için ortaya çıkacağını söyler.
Kehf 47. ayet — Ayet, dağların yürütüldüğü gün yerin açık, çıplak göründüğünü bildirir; kök burada yerin ortada olması anlamında geçer.
Mümin 16. ayet — Ayet, insanların ortaya çıktığı günde onlardan hiçbir şeyin Allah'a gizli kalmayacağını söyler.
Naziat 36. ayet — Ayet, ateşin gören kimse için ortaya çıkarıldığını bildirir; ortaya çıkarma, ateşin açıkça görünür kılınmasıdır.
Sık sorulanlar
Kökün temel anlamı nedir?
Temel anlam bir şeyin ortaya çıkıp görünmesidir. Açık arazi, saftan çıkıp karşı karşıya gelmek ve gizliyken açığa çıkmak bu anlamdan türer.
Kur'an bu kökü hangi bağlamlarda kullanır?
Kök, savaşta saftan çıkıp karşıya geçmek, gizli tasarıların yanından ayrılıp kurulması ve kıyamette yerin ve insanların açığa çıkması bağlamlarında geçer.