Ricz
Sarsıntı anlamındaki kök; Kur'an onu gökten indirilen veya gönderilen azaba neden olan afet için kullanır.
Köklerde ne diyor?
رجز (rjz): Sarsıntı temel anlamdır; devenin arka bacaklarının titremesi ve kısa ölçülü recez şiiri bundan adlandırılır. Kur'an'daki azap ve put anlamı İbn Fâris'e göre aslı "rics" olan bir ses değişimidir.
رجز (rjz) — Sarsılma, titreme (Mekâyîs): أصل يدل على اضطراب
رجز (rjz) — Develerin arkasına isabet eden hastalık (Mekâyîs): الرجز: داء يصيب الإبل في أعجازها
رجز (rjz) — Kur'an'da deprem gibi azap (Müfredât): فالرجز هاهنا كالزلزلة
رجز (rjz) — Put ya da günah (Müfredât): قيل: هو صنم، وقيل: هو كناية عن الذنب
رجز (rjz) — Kısa ölçülü recez şiiri (Lisân): ومنه سمي الرجز من الشعر لتقارب أجزائه
Tanım
Kökün temel anlamı sarsıntı ve titremedir; sözlükte devenin arka bacaklarının titremesi ve kısa ölçülü recez şiiri bu kökle anılır. Mufredat Kur'an'daki kullanımı deprem gibi azap olarak kaydeder. Kur'an'da ricz, yoldan çıkan ve yanlış yapanların üzerine gökten indirilen veya gönderilen bir afet, krizdir ve kalkması için dua edilen bir sıkıntıdır; ayrıca 'ricza'dan can yakıcı azap' sözüyle de geçer.
Ayetlerle
Bakara 59. ayet — Ayet, kendilerine söylenen sözü değiştiren yanlış yapanların üzerine yoldan çıktıkları için gökten ricz indirildiğini bildirir.
Araf 134. ayet — Ayet, ricz üzerlerine çöktüğünde Musa'dan Rabbine dua etmesini isteyip kalkarsa güveneceklerini söylediklerini anlatır.
Araf 135. ayet — Ayet, ricz belirli bir süreye kadar kaldırıldığında o süreye ulaşanların sözlerinden döndüğünü bildirir.
Araf 162. ayet — Ayet, söylenen sözü değiştiren yanlış yapanların üzerine gökten ricz gönderildiğini söyler.
Ankebut 34. ayet — Ayet, kent ahalisinin yoldan çıkmaları yüzünden üzerlerine gökten ricz indirileceğini bildirir.
Casiye 11. ayet — Ayet, Rablerinin ayetlerini örtenlere ricz'den can yakıcı bir azap olduğunu söyler.
Sık sorulanlar
Ricz Kur'an'da neyi anlatır?
Ricz, yoldan çıkan ve yanlış yapanların üzerine gökten indirilen veya gönderilen bir afeti, krizi anlatır; kalkması için dua edilen ve kalkınca sözünden dönülen bir sıkıntıdır.
Kökün sözlük anlamı ricz ile nasıl bağlanır?
Kökün temel anlamı sarsıntı ve titremedir. Mufredat Kur'an'daki kullanımı deprem gibi azap olarak kaydeder; bu, sarsıntı fikriyle uyumludur.