Sağırlık
Kökte bir şeyin sıkıca kapanıp aralığının kalmaması vardır; kulağın işitmemesi bundan doğar. Kur'an'da hakka kulak vermeyen de sağır diye nitelenir.
Köklerde ne diyor?
صمم (Smm): Bir şeyin sıkıca kapanıp aralığının kalmaması temel anlamdır; kulağın işitmemesi bundan doğar. Kur'an'da hakka kulak vermeyen ve onu kabul etmeyen de sağır diye nitelenir.
صمم (Smm) — Sıkıca kapanmak, aralığın ve deliğin kalmaması (Mekâyîs): يدل على تضام الشيء وزوال الخرق والسم
صمم (Smm) — İşitme duyusunu yitirmek (Müfredât): الصمم: فقدان حاسة السمع
صمم (Smm) — Hakka kulak vermeyen, onu kabul etmeyen (Müfredât): من لا يصغي إلى الحق ولا يقبله
صمم (Smm) — Büyük bela, felaket (Mekâyîs): والصماء: الداهية
صمم (Smm) — Bir işte kararlılıkla ilerlemek (Ayn): والتصميم: المضي في كل أمر
صمم (Smm) — Bir şeyin özü, halis olanı (Ayn): هو من صميم قومه، أي من خالصهم وأصلهم
Tanım
Kökün sözlük özeti, sıkıca kapanıp aralığın ve deliğin kalmamasını temel anlam sayar; işitme duyusunu yitirmek bundan doğar. Sözlük, hakka kulak vermeyen ve onu kabul etmeyen kimseyi de sağır diye adlandırır. Ayetlerde sağırlık çoğunlukla kör ve dilsizlikle birlikte anılır ve akıl kullanmamak, çağrıya dönmemek, uyarıdan etkilenmemek gibi tutumların betimlemesi olarak geçer.
Ayetlerle
Bakara 18. ayet — Sağır, dilsiz ve kör olduklarından onların dönemeyeceği söylenir; üç niteleme art arda sıralanır ve dönememe bunların sonucu olarak anılır.
Enfal 22. ayet — Allah katında canlıların şerlisinin, aklını kullanmayan sağır ve dilsizler olduğu söylenir; sağırlık burada akıl kullanmamayla birlikte anılır.
Hud 24. ayet — İki kesimin örneği, kör ve sağır ile gören ve kulak veren gibi verilir ve bunların eşit olamayacağı sorulur; sağırlık kulak vermemenin karşıtı olarak geçer.
Furkan 73. ayet — Rablerinin ayetleriyle bilgilendirildiklerinde onlara sağır ve kör olarak kapılmayanlar anılır; sağırlık, ayete karşı duyarsız kalma tutumu olarak gösterilir.
Neml 80. ayet — Ölülere işittirilemeyeceği gibi arkasını dönüp uzak duran sağırlara da çağrının işittirilemeyeceği söylenir; sağırlık yüz çevirme hâliyle birlikte anılır.
İsra 97. ayet — Kıyamet günü yüzleri üstü, kör, dilsiz ve sağır olarak toplanacak kimselerden söz edilir; ardından barınaklarının cehennem olduğu bildirilir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da sağır sözcüğü yalnızca işitme engelini mi anlatır?
Hayır. Sözlük özeti, hakka kulak vermeyeni de sağır diye adlandırır. Ayetlerde sağırlık, çağrıya ve ayetlere kulak vermeyen, akıl kullanmayan tutumu anlatmak için geçer.
Sağırlık ayetlerde hangi sözcüklerle birlikte anılır?
Çoğunlukla kör ve dilsiz sözcükleriyle birlikte anılır. Aynı ayetlerde akıl kullanmamak, dönememek ve çağrıya karşılık vermemek gibi tutumlar da dile gelir.