Savm
Savm, bir şeyden geri durup yerinde sabit kalmaktır. Yemekten, içmekten ve sözden el çekmek bu kökle anılır.
Köklerde ne diyor?
صوم (Swm): Asıl anlam bir şeyden geri durup yerinde sabit kalmaktır. Oruç, yemeden, içmeden ve sözden el çekmektir; rüzgârın dinmesi ve öğle vakti güneşin göğün ortasında durur görünmesi de bu adla anılır.
صوم (Swm) — Alıkoymak, bir yerde sabit kalmak (Mekâyîs): أصل يدل على إمساك وركود في مكان
صوم (Swm) — Yemek, söz ya da yürüyüş gibi bir işten geri durmak (Müfredât): الصوم في الأصل: الإمساك عن الفعل
صوم (Swm) — Şeriatta: niyetle tan yerinden geceye dek nefsi alıkoymak (Müfredât): والصوم في الشرع: إمساك المكلف بالنية
صوم (Swm) — Sözden el çekip sessiz kalmak (Mekâyîs): ويكون الإمساك عن الكلام صوما
صوم (Swm) — Rüzgârın dinmesi (Mekâyîs): والصوم: ركود الريح
صوم (Swm) — Güneşin gün ortasında tepede durması (Ayn): وصامت الشمس: استوت في منتصف النهار
Tanım
Kökün asıl anlamı alıkoymak ve bir yerde sabit kalmaktır. Sözlükler bunu yemek, söz ya da yürüyüş gibi bir işten geri durmak diye açıklar; sessiz kalmak, rüzgârın dinmesi ve öğle vakti güneşin göğün ortasında durur görünmesi de aynı kökten sayılır. Ayetlerde siyam olarak size yazıldığı bildirilir, savm ise Rahman için adanan ve konuşmaktan geri durmayı içeren bir tutum olarak geçer.
Ayetlerle
Bakara 183. ayet — İnanıp güvenenlere siyamın, öncekilere yazıldığı gibi kendilerine de yazıldığı söylenir. Amaç, vahyin sınırlarına uyup korunmalarıdır; ayet, siyamı bir yazılmış yükümlülük ve korunma amacıyla birlikte anar.
Nisa 92. ayet — Hata ile öldürmenin cezası bulunamazsa, birbirini takip eden iki ay siyam yapmak denir. Burada siyam, bir imkân bulunamadığında yerine geçen ve aralıksız sürdürülen bir yükümlülük olarak geçer.
Mücadele 4. ayet — Bunu bulamayan kimseye, birbirini takip eden iki ayda siyam vardır denir; buna gücü yetmeyene altmış ihtiyaç sahibini doyurmak söylenir. Siyam yine bir sorumluluğun karşılığı olarak ve aralıksız sürdürülecek bir süre için anılır.
Maide 89. ayet — Yeminin kefareti sayılırken ihtiyaç sahibini doyurmak, giydirmek veya bir köleyi özgürleştirmek anılır; bunları bulamayana üç gün siyam vardır. Siyam burada bir yükümlülüğün telafisi olarak üç günlük bir süreyle gelir.
Bakara 187. ayet — Ayet, fecirde beyaz ipin siyah iptan ayrıştığı ana kadar nasiplenmeyi söyler, sonra geceye kadar siyamı tamamlamayı ister. Siyamın bir başlangıcı ve geceye uzanan bir bitişi olan zaman aralığı olduğunu gösterir.
Meryem 26. ayet — Kadına ye, iç ve gözün aydın olsun denir; biri görürse Rahman için savm adadığını ve bugün kimseyle konuşmayacağını söylemesi istenir. Savm burada konuşmaktan geri durmaktır.
Sık sorulanlar
Savm kökünün sözlük anlamı nedir?
Asıl anlam bir şeyden geri durup yerinde sabit kalmaktır. Yemek, içmek ve söz gibi işlerden el çekmek, rüzgârın dinmesi ve güneşin gün ortasında durması bu kökle anılır.
Kur'an'da savm hangi bağlamda geçer?
Siyam biçimiyle inanıp güvenenlere yazılan bir yükümlülük olarak, savm biçimiyle ise Rahman için adanan, konuşmaktan geri durmayı içeren bir tutum olarak geçer.