Şefaat
İki şeyin yan yana gelmesi temel anlamdır; çift buradan gelir. Şefaat, birinin yanında onun adına isteyen aracı olarak durmaktır.
Köklerde ne diyor?
شفع ($fE): İki şeyin yan yana gelmesi temel anlamdır; tekin karşıtı olan çift buradan gelir. Şefaat, birine yardımcı ve aracı olarak onun yanında durmaktır.
شفع ($fE) — İki şeyin birbirine eşlik etmesi (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على مقارنة الشيئين
شفع ($fE) — Çift; tekin karşıtı (Mekâyîs): الشفع خلاف الوتر
شفع ($fE) — Bir şeyi benzerine katmak (Müfredât): الشفع: ضم الشيء إلى مثله
شفع ($fE) — Yardım edip onun adına isteyerek birinin yanında durmak (şefaat) (Müfredât): والشفاعة: الانضمام إلى آخر ناصرا له وسائلا عنه
شفع ($fE) — Başkası için isteyen kişi (Ayn): والشافع: الطالب لغيره
شفع ($fE) — Mülkteki ön alım hakkı (şuf'a) (Ayn): والشفعة في الدار ونحوها معروفة يقضى لصاحبها
Tanım
Kök anlamı iki şeyin birbirine eşlik etmesi, bir şeyi benzerine katmaktır; tekin karşıtı olan çift bu kökten gelir. Sözlükler şefaati, yardım edip onun adına isteyerek birinin yanında durmak ve başkası için isteyen kişi diye açıklar. Ayetlerde şefaat, bir benliğin diğerine karşılık göremediği gün, izin ve rıza şartıyla ve iyilik ya da kötülüğe ortak olma anlamıyla birlikte geçer.
Ayetlerle
Bakara 48. ayet — Hiçbir benliğin bir benlikten karşılık görmediği, ondan şefaatin kabul olunmadığı ve denk bir karşılığın alınmadığı bir günden korunmaları istenir. Şefaat burada kabul edilmeyen bir aracılık olarak anılır.
Nisa 85. ayet — Kim bir iyiliğe şefaat ederse ondan nasibi, kim bir kötülüğe şefaat ederse ondan sorumluluğu vardır. Ayet şefaati, yapılan işe ortak olmak olarak ele alır ve iyilik ile kötülüğe göre sonuç bağlar.
Enam 51. ayet — Rablerinin huzuruna toplanmaktan korkanlara, O'nun yanı sıra bir yakın ve şefaatçilerinin olmadığı Kur'an'la uyarılır. Şefaatçi, Allah'ın dışında dayanılacak bir kişi olarak anılır.
Taha 109. ayet — O gün Rahman'ın izin verdiği ve sözünden razı olduğu kimsenin dışındakine şefaat menfaat sağlamaz. Ayet şefaati izin ve rıza şartına bağlar.
Meryem 87. ayet — Rahman'ın katında söz edinmiş kimse dışında şefaate malik olunamayacağı bildirilir. Şefaate sahip olmak, söz edinmiş olma şartına bağlı olarak anlatılır.
Sebe 23. ayet — Ona izin verdiği kimse dışında O'nun katında şefaatin bir menfaati olmaz. Ayet, tedirginlik giderilince Rabbin ne dediğinin sorulduğu bir anı da aktarır.
Sık sorulanlar
Şefaat kökünün sözlük anlamı nedir?
Temel anlam iki şeyin yan yana gelmesidir; tekin karşıtı olan çift buradan gelir. Şefaat, yardım edip onun adına isteyerek birinin yanında durmaktır.
Ayetlerde şefaat hangi şartlarla anılır?
Bazı ayetlerde kabul edilmez diye geçer, bazılarında Rahman'ın izin verdiği ve sözünden razı olduğu kimseye bağlanır. Dünyada iyiliğe ya da kötülüğe şefaat edenin sonuçtan pay aldığı da bildirilir.