Şehr
Açıklık ve aydınlıktan doğan, hilalin doğuşuyla bilinen süre olan ay. Kur'an'da bekleme süreleri ve yolculuk süresi için geçer.
Köklerde ne diyor?
شهر ($hr): Bir işin açık seçik ve aydınlık olması temel anlamdır. Hilalin adı olan şehir, otuz günlük ay için kullanılmıştır; ün ve kılıcı kınından sıyırıp göstermek de bu köktendir.
شهر ($hr) — Açıklık ve aydınlık (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على وضوح في الأمر وإضاءة
شهر ($hr) — Hilal; sonra otuz günlük süre (Mekâyîs): الشهر، وهو في كلام العرب الهلال
شهر ($hr) — Hilalin doğuşuyla bilinen süre, ay (Müfredât): الشهر: مدة مشهورة بإهلال الهلال
شهر ($hr) — Bir şeyin insanlar arasında yayılıp bilinmesi, şöhret (Ayn): والشهرة: ظهور الشيء في شنعة حتى يشهره الناس
شهر ($hr) — Kılıcını kınından çekmek (Mekâyîs): وشهر سيفه، إذا انتضاه
شهر ($hr) — Bir yerde bir ay kalmak (Mekâyîs): أشهرنا بالمكان، إذا أقمنا به شهرا
Tanım
Kökün temel anlamı bir işin açık seçik ve aydınlık olmasıdır. Hilalin adı olan şehr, sonradan otuz günlük süre için kullanılmıştır; bir şeyin insanlar arasında yayılıp bilinmesi ve kılıcı kınından sıyırıp göstermek de bu köktendir. Kur'an'da kök, ay anlamında sayıyla birlikte süre bildirir: dört ay, üç ay, bin ay. Dokunulmazlık ayı ve bir aylık yolculuk da bu köktendir.
Ayetlerle
Bakara 194. ayet — Dokunulmazlık ayı dokunulmazlık ayıyladır; saldırana benzeriyle karşılık verilir ve Allah'ın sınırlarına uyup korunmak istenir.
Bakara 226. ayet — Eşlerinden boşanmayı tasarlayanlar için dört ay beklemek vardır; dönerlerse Allah bağışlayandır.
Bakara 234. ayet — Vefat ettirilenlerin eşleri evlenmeden dört ay on gün beklerler; süre dolunca ortak iyiye uygun davranmalarında sakınca yoktur.
Tevbe 2. ayet — Dört ay boyunca yeryüzünde seyahat edilmesi istenir; Allah'ı aciz bırakamayacakları bildirilir.
Sebe 12. ayet — Süleyman için rüzgârın sabah gidişi bir ay, akşam dönüşü bir ay olarak anılır; ay burada yolculuk süresidir.
Kadir 3. ayet — Kadir gecesinin bin aydan hayırlı olduğu söylenir; ay burada uzun bir süre ölçüsüdür.
Sık sorulanlar
Şehr kökü sözlükte ne anlama gelir?
Temel anlamı bir işin açık ve aydınlık olmasıdır. Hilalin adı olarak ay anlamına gelir; bir şeyin yayılıp bilinmesi ve kılıcı kınından çekip göstermek de bu köktendir.
Kur'an'da ay hangi bağlamlarda sayılır?
Ay; dört ay, üç ay gibi bekleme süreleri, dokunulmazlık ayı, bir aylık yolculuk ve bin ay gibi uzun bir süre ölçüsü bağlamlarında sayıyla birlikte geçer.