Şek
Kökte bir şeyin başka bir şeye girip iç içe geçmesi vardır; şek, kesin bilginin karşıtı olarak iki ihtimalin zihinde karışmasıdır.
Köklerde ne diyor?
شكك ($kk): Bir şeyin başka bir şeye girmesi temel anlamdır; mızrakla delip saplamak buradan gelir. Kesin bilginin karşıtı olan şek, iki ihtimalin zihinde iç içe geçmesidir.
شكك ($kk) — İç içe girmek (Mekâyîs): أصل واحد مشتق بعضه من بعض، وهو يدل على التداخل
شكك ($kk) — Mızrağı bedene saplayıp geçirmek (Mekâyîs): شككته بالرمح، وذلك إذا طعنته فداخل السنان جسمه
شكك ($kk) — Kesin bilginin (yakîn) karşıtı (Mekâyîs): الشك، الذي هو خلاف اليقين
شكك ($kk) — İki ihtimalin tek bir yerde birleşip karışması (Mekâyîs): لأن الشاك كأنه شك له الأمران في مشك واحد
شكك ($kk) — İnsanın kuşandığı silah takımı (Mekâyîs): ومن الباب الشكة، وهو ما يلبسه الإنسان من السلاح
Tanım
Kökün sözlük özeti, bir şeyin başka bir şeye girmesini temel anlam sayar; mızrakla delip saplamak bundan gelir. Şek ise kesin bilginin karşıtıdır ve iki ihtimalin tek bir yerde birleşip karışması diye anlatılır. Ayetlerde sözcük çoğunlukla 'şek içinde olmak' kalıbıyla geçer: kişi, kendisine gelen kitap, ahiret ya da çağrı hakkında yeterli bilgiye ulaşamamış, tereddüt içinde kalmıştır.
Ayetlerle
Yunus 94. ayet — Sana indirilenden şek içindeysen kitabı okuyanlara sor denir; hemen ardından hakkın Rabbinden geldiği bildirilir ve tartışmaya girenlerden olmaman istenir.
Hud 62. ayet — Salih'in kavmi, atalarının kulluk ettiğine kulluk etmekten alıkoyulmayı sorar ve kendilerini davet edilen şeyden tereddüt veren bir şek içinde olarak tanımlar.
Neml 66. ayet — Ahiret hakkındaki bilgilerinin art arda geldiği, ama yine de ondan şek içinde oldukları söylenir; ardından ondan yana kör oldukları da eklenir.
Sebe 21. ayet — İblisin onlar üzerinde yetkisi olmadığı, amacın ahirete inananı ondan şek içinde olandan ayırt etmek olduğu bildirilir; ayet iki tutumu karşı karşıya koyar.
Sad 8. ayet — Zikrin aralarından birine indirilmesine itiraz edenler, zikir konusunda şek içinde diye anılır; ayet onların henüz azabı tatmadığını da ekler.
Duhan 9. ayet — Bilakis onların şek içinde oynayıp durdukları söylenir; şek burada ciddiyetsiz bir oyalanma hâliyle birlikte anılır.
Sık sorulanlar
Şek Kur'an'da neyin karşıtı olarak anılır?
Sözlük özeti şeki kesin bilginin karşıtı sayar. Ayetlerde şek içinde olanlar, kitap ya da ahiret hakkında yeterli bilgiye ulaşamamış ve tereddüt içinde kalmış kimselerdir.
Şek sözcüğünün kök anlamı nedir?
Kök, bir şeyin başka bir şeye girip iç içe geçmesidir. Şekte iki ihtimal zihinde iç içe geçer ve biri öbüründen ayrılamaz.