Sığır
Sığır, bakara kökünün en bilinen anlamıdır; aynı kök karnı yarmayı, toprağı kazmayı da anlatır.
Köklerde ne diyor?
بقر (bqr): Sığır (bakara) bu kökün en bilinen anlamıdır. Karnı yarmak, yarılıp genişlemek ve toprağı kazmak da aynı köktendir.
بقر (bqr) — Sığır (Müfredât): البقر واحدته بقرة
بقر (bqr) — Ehli ve yabani sığır, erkek ve dişi için (Lisân): البقرة من الأهلي والوحشي
بقر (bqr) — Karnı yarmak (Ayn): والبقر: شق البطن
بقر (bqr) — Açılıp genişlemek (Ayn): والتبقر: التفتح والتوسع
بقر (bqr) — Toprağı kazmak (Ayn): وبقروا حولهم أي حفروا
Tanım
Bakara kökü sözlükte ehli ve yabani sığırı, erkeği ve dişisiyle anlatır. Aynı kökten karnı yarmak, açılıp genişlemek ve toprağı kazmak anlamları da gelir. Kur'an'da kök, sığır hayvanını bildirir: Musa'nın halkına boğazlattığı sığır, Yusuf kıssasında kralın rüyasındaki besili ve cılız inekler, bir de bazı yağların yasaklandığı hayvanlar arasında sığır anılır.
Ayetlerle
Bakara 67. ayet — Musa halkına Allah'ın bir sığır boğazlamalarını emrettiğini söyler; halk bunu alay sanır, Musa ise cahillerden olmaktan Allah'a sığınır.
Bakara 68. ayet — Halk sığırın ne olduğunu sorar; cevapta sığırın yaşlı da körpe de olmayan, ikisinin arasında bir çağda olduğu bildirilir.
Bakara 69. ayet — Bu ayette sığırın rengi sorulur ve cevap olarak gözlemleyenlere keyif veren, parlak sapsarı bir sığır tarif edilir.
Bakara 71. ayet — Sığırın toprağı sürerek ya da ekin sulayarak çalıştırılmamış, benek taşımayan bir sığır olduğu söylenir; sonunda onu boğazlarlar.
Enam 146. ayet — Yahudileşenlere sığırdan ve keçiden belli yağların haram kılındığı bildirilir; bu, onların aşırı gitmelerine karşılık bir ceza olarak anlatılır.
Yusuf 43. ayet — Kral rüyasında yedi besili ineği yedi cılız ineğin yediğini görür; sığır burada rüya imgesi olarak geçer.
Sık sorulanlar
Kur'an'da sığır kökü hangi bağlamlarda geçer?
Kök üç bağlamda görülür: Musa'nın halkına boğazlattığı sığır, Yusuf kıssasında kralın rüyasındaki inekler ve bazı yağların yasaklandığı hayvanlar arasında sığır.
Bakara kökünün sözlükteki anlamı nedir?
Sözlükte kök, sığır hayvanını anlatır; ayrıca karnı yarmak, açılıp genişlemek ve toprağı kazmak anlamlarını da taşır.