Şuur
Şuur, bir şeyi sezip incelikle fark etmektir; Kur'an'da çoğu kez 'farkında olmadan' kalanlar için kullanılır.
Köklerde ne diyor?
شعر ($Er): İki temel anlamı vardır: kıl ve yetişen bitki ile bir şeyi sezip incelikle bilmek. Vezinli ve kafiyeli söz (şiir) ile savaşta tanışma parolası ikinci anlamdan doğar.
شعر ($Er) — Kıl, tüy (Mekâyîs): فالأول الشعر، معروف
شعر ($Er) — Bir şeyi sezip fark etmek, bilmek (Mekâyîs): شعرت بالشيء، إذا علمته وفطنت له
شعر ($Er) — İnce bilgi; asıl anlamı budur (Müfredât): فالشعر في الأصل اسم للعلم الدقيق
شعر ($Er) — Vezinli ve kafiyeli söz, şiir (Müfredât): وصار في التعارف اسما للموزون المقفى من الكلام
شعر ($Er) — Savaşta birbirini tanımak için seslenilen parola (şiâr) (Mekâyîs): الشعار: الذي يتنادى به القوم في الحرب
شعر ($Er) — Elbisenin altına giyilen, tene değen giysi (Ayn): والشعار: ما استشعرت به من اللباس تحت الثياب
Tanım
Kökün iki temel anlamı vardır: kıl ile yetişen bitki ve bir şeyi sezip fark etmek, ince bilgi. Vezinli söz olan şiir ve şair ikinci anlamdan doğar. Kur'an'da kök en çok 'farkında olmazlar' kalıbıyla, kişinin kendi başına gelenin ya da yaptığının bilincine varamamasını anlatır; ayrıca şair ve işaret anlamları da geçer.
Ayetlerle
Bakara 9. ayet — Allah'ı ve inananları aldatmaya çalışanların aslında yalnız kendilerini aldattığı, ama bunun farkında olmadıkları söylenir.
Araf 95. ayet — Kötülüğün yerine iyilik verildiğinde 'atalarımıza da sıkıntı dokunmuştu' diyenler, farkında olmadan ansızın yakalanır.
Yusuf 15. ayet — Onlar kuyuya bırakma işini yaparken, bu işlerinin kendilerine haber verileceği, kendileri ise bunun şuurunda değilken bildirilir.
Nahl 21. ayet — Allah'tan başka çağrılanların ölü olduğu, ne zaman diriltileceklerini de sezemedikleri söylenir.
Enbiya 5. ayet — Karşı çıkanlar Kur'an için 'bilakis o bir şairdir' der. Şair sözü, vezinli söz söyleyen kişiyi gösterir.
Hac 32. ayet — Allah'ın işaretlerine saygı göstermek kalplerin korunmasından sayılır. Şeâir, bilinmesi gereken işaret anlamında geçer.
Sık sorulanlar
Şuur kökü Kur'an'da ne anlatır?
Bir şeyi sezip fark etmeyi anlatır. Ayetlerde çoğunlukla 'farkında değillerdir' diye, insanın başına gelenin bilincine varamamasını gösterir.
Şair kelimesi aynı kökten midir?
Evet. Kök, ince sezgi ve bilgiyi anlatır; vezinli söz söyleyen kişiye şair denmesi bu anlamdan doğar. Kur'an'da şair, 21:5 gibi ayetlerde geçer.