Tedmir
Bir şeye helak sokmak, onu kökünden yerle bir etmek; kökte izinsiz girip baskın yapmak anlamı da vardır.
Köklerde ne diyor?
دمر (dmr): Eve ve benzeri bir yere girmek temel anlamdır; izinsiz girip baskın yapmak da buradan gelir. Tedmîr ise bir şeye helâk sokmak, onu kökünden kazımaktır.
دمر (dmr) — Eve ve benzeri yere girmek (Mekâyîs): يدل على الدخول في البيت وغيره
دمر (dmr) — Bir topluluğun yanına izinsiz girmek (Ayn): والدمور: الدخول على القوم بلا إذن
دمر (dmr) — Bir şeye helâk sokmak (Müfredât): والتدمير: إدخال الهلاك على الشيء
دمر (dmr) — Kökünden helâk (Ayn): الدمار: استئصال الهلاك
دمر (dmr) — Helâk (Mekâyîs): والدمار: الهلاك
دمر (dmr) — Hayırsız, helâk olmuş kişi (Lisân): ورجل دامر: هالك لا خير فيه
Tanım
Kök, eve ya da benzeri bir yere girmek anlamından yola çıkar; izinsiz girip baskın yapmak da buradandır. Tedmir ise bir şeye helak sokmak, onu kökünden yok etmektir. Kur'an'da fiil, Allah'ın kendilerine bildirilene yalana sarılan toplumları ya da kentleri yerle bir etmesini anlatır; çoğunlukla pekiştirme için kendi mastarıyla birlikte gelir.
Ayetlerle
İsra 16. ayet — Bir kenti yıkıma uğratmak istendiğinde oranın refah içindekilerinin yoldan çıktığı, söz hak olunca kentin yerle bir edildiği anlatılır.
Furkan 36. ayet — Allah'ın ayetlerine yalana sarılan kavme gidin denildiği, ardından onların yerle bir edildiği bildirilir.
Şuara 172. ayet — Önce bazı kimselerin kurtarıldığı anlaşılır; ardından diğerlerinin yerle bir edildiği kısaca bildirilir.
Neml 51. ayet — Onların uyguladığı planın sonucuna bakılması istenir; kendilerinin ve halklarının toptan yerle bir edildiği bildirilir.
Ahkaf 25. ayet — Rabbin emriyle her şeyi yerle bir eden bir şeyden söz edilir; sonunda yalnız meskenlerinin göründüğü, suçta ileri gidenlerin böyle karşılık gördüğü anlatılır.
Muhammed 10. ayet — Yeryüzünde dolaşıp önceki toplumların akıbetine bakılması istenir; Allah'ın onları yerle bir ettiği ve benzerinin gerçeği örtenlere de olduğu söylenir.
Sık sorulanlar
Tedmir ne anlama gelir?
Bir şeye helak sokmak, onu kökünden yerle bir etmek demektir. Kökün ilk anlamı bir yere girmek ve baskın yapmaktır; yok edici gelişi bu anlamdan çıkar.
Kur'an'da tedmir kimler için anlatılır?
Ayetlere yalana sarılan ve yoldan çıkan toplumlar için anlatılır. Ayetler yeryüzünde dolaşıp bu toplumların akıbetine bakılmasını ister.