Terabbus
Terabbus, bir işin olup bitmesini gözleyerek beklemektir; Kur'an'da bekleme süresi, gözetleme ve kollama anlamında geçer.
Köklerde ne diyor?
ربص (rbS): Beklemek temel anlamdır; terabbus, bir malın pahalanmasını ya da bir işin olup bitmesini gözleyerek beklemektir. Bir yerde eğleşip durmak da bundan doğar.
ربص (rbS) — Bekleyiş (Mekâyîs): أصل واحد يدل على الانتظار
ربص (rbS) — Bir şeyin olmasını ya da bitmesini gözlemek (Müfredât): أو أمرا ينتظر زواله أو حصوله
ربص (rbS) — İyi ya da kötü bir şeyi gözlemek (Lisân): انتظر به خيرا أو شرا
ربص (rbS) — Eğleşip kalmak (Lisân): التربص: المكث والانتظار
ربص (rbS) — Malı pahalanma için tutan (Lisân): والمتربص: المحتكر
Tanım
Kökün temel anlamı beklemektir; sözlükler terabbusu bir şeyin olmasını ya da bitmesini gözlemek, iyi ya da kötü bir sonucu kollamak ve bir yerde eğleşip kalmak diye açıklar. Mal sahibinin fiyatı artsın diye malı tutması da buna örnektir. Kur'an'da kök iki yönde görülür: boşanma ve vefattan sonra beklenen süre ile bir kimsenin başına gelecek olanı gözetlemek.
Ayetlerle
Bakara 226. ayet — Eşlerinden uzak durmaya yeminle karar verenler için dört ay bekleme süresi konur; dönerlerse Allah bağışlayıcıdır.
Bakara 234. ayet — Eşleri vefat edenlerin dört ay on gün kendi başlarına beklemeleri söylenir; süre dolunca uygun olanı yapmakta sakınca yoktur.
Tevbe 52. ayet — İnananlar, karşı tarafın kendilerinden iki iyilikten birini gözlediğini, kendilerinin de Allah'ın azabını gözlediğini söyler.
Müminun 25. ayet — Kavim, peygamber için bir deli olduğunu söyler ve bir zamana kadar onu gözetlemelerini ister.
Tur 30. ayet — Elçiye şair dedikleri ve başına bir felaket gelmesini gözetledikleri anlatılır.
Hadid 14. ayet — Münafıklar, inananlara beklediklerini, kuşkuya düştüklerini ve kuruntuların kendilerini Allah'ın emri gelene kadar aldattığını söyler.
Sık sorulanlar
Terabbus ne demektir?
Bir şeyin olup bitmesini bekleyerek gözlemek demektir; sözlükte eğleşip kalmak ve bir şeyi kollamak anlamları da yer alır.
Kur'an'da bu kök hangi durumlarda geçer?
Boşanma ve vefattan sonraki bekleme sürelerinde, ayrıca birinin başına bir kötülük gelmesini gözetleyenlerin tutumunu anlatırken geçer.