Terk
Bir şeyi bırakıp ondan el çekmek temel anlamdır; Kur'an'da bırakma, geride bırakma ve miras olarak geride kalan anlamlarında geçer.
Köklerde ne diyor?
ترك (trk): Bir şeyi bırakıp ondan el çekmek temel anlamdır; bu, isteyerek ya da zorla olabilir. Ölünün bıraktığı miras, geride bırakmak ve bir hâle sokmak da bundan doğar.
ترك (trk) — Bir şeyi bırakmak, ondan el çekmek (Mekâyîs): الترك التخلية عن الشيء
ترك (trk) — İsteyerek ya da zorla bir şeyi bırakmak (Müfredât): رفضه قصدا واختيارا، أو قهرا واضطرارا
ترك (trk) — Geride bırakmak, kalıcı kılmak (Lisân): والترك: الإبقاء
ترك (trk) — Ölünün bıraktığı miras (Mekâyîs): وتركة الميت: ما يتركه من تراثه
ترك (trk) — Bir hâle getirmek, kılmak (Ayn): تركت الحبل شديدا، أي: جعلته
ترك (trk) — Türk kavmi (Ayn): والترك: جيل من الناس
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi bırakmak ve ondan el çekmektir; sözlükler bunun isteyerek ya da zorla olabileceğini belirtir. Geride bırakmak, ölünün bıraktığı miras ve bir hâle sokmak anlamları bundan doğar. Kur'an'da kök, insanların karanlıkta bırakılması, yakınların bıraktığı paylar, bir kişinin bir yerde bırakılması ve imtihansız bırakılma sorusu gibi çeşitli bağlamlarda geçer.
Ayetlerle
Bakara 17. ayet — Ateş yakan kişinin örneğinde Allah onların aydınlığını giderir ve onları göremeyecekleri karanlıklarda bırakır. Bırakma burada bir kişiyi bir durumun içinde bırakmaktır.
Nisa 7. ayet — Anne babanın ve akrabaların bıraktığı şeylerden erkeklerin de kadınların da payı olduğu söylenir. Kök burada ölünün geride bıraktığı mal anlamındadır.
Yusuf 17. ayet — Yusuf'un kardeşleri onu eşyalarının yanında bıraktıklarını söyler. Burada terk, bir kişiyi bir yerde bırakıp uzaklaşmak anlamında geçer.
Kehf 99. ayet — O gün insanların birbirine karışır hâlde bırakılacağı söylenir. Kök burada insanları bir durumda bırakmak anlamında kullanılır.
Müminun 100. ayet — Geride bıraktığı işlerde düzeltici iş yapmak isteyen kişinin sözü anlatılır. Terk edilen şey, kişinin geride bıraktığı iştir.
Ankebut 2. ayet — İnsanların inandık demeleriyle fitnelenmeden bırakılacağını sanıp sanmadıkları sorulur. Bırakılmak, sınanmadan olduğu gibi kalmak anlamında geçer.
Sık sorulanlar
Kur'an'da terk ne anlama gelir?
Kök anlamı bir şeyi bırakıp el çekmektir. Ayetlerde bir kişiyi bir durumda bırakmak, bir yerde bırakmak ve ölünün geride bıraktığı şey anlamlarında geçer.
Terk köküyle miras arasındaki bağ nedir?
Sözlüklerde ölünün bıraktığı miras da bu köktendir. Nisa 7 anne babanın ve akrabaların bıraktığı şeylerden erkeklere ve kadınlara pay olduğunu söyler.