Tevhid
Kök, tek olmak, yalnız kalmak ve benzeri bulunmamak demektir. Allah'ı bir tanımak anlamındaki tevhid bu kökten türer.
Köklerde ne diyor?
وحد (wHd): Teklik, yalnız kalmak temel anlamdır. Hiç parçası olmayan bir, benzeri olmayan tek ve Allah'ı bir tanımak (tevhid) bundan doğar.
وحد (wHd) — Tek olmak, yalnızlık (Mekâyîs): أصل واحد يدل على الانفراد
وحد (wHd) — Hiç parçası olmayan şey (Müfredât): هو الشيء الذي لا جزء له البتة
وحد (wHd) — Allah için: bölünmeyen ve çoğalmayan (Müfredât): هو الذي لا يصح عليه التجزي ولا التكثر
وحد (wHd) — Kabilesinde benzeri olmayan (Mekâyîs): وهو واحد قبيلته، إذا لم يكن فيهم مثله
وحد (wHd) — Allah'a tek olarak inanmak, tevhid (Ayn): والتوحيد: الإيمان بالله وحده
وحد (wHd) — Sayının ilki (Lisân): الواحد: أول عدد الحساب
Tanım
Sözlük özeti, kökün temel anlamını teklik ve yalnız kalmak diye verir. Hiç parçası olmayan şey, sayının ilki ve kabilesinde benzeri olmayan kişi de aynı kökten gelir. Allah için bölünmeyen ve çoğalmayan anlamı verilir; Allah'a tek olarak inanmak tevhid diye anlatılır. Kur'an'da kök altmış yedi ayette geçer: tek ilah, tek can ve tek bir toplum gibi kullanımlarla görülür.
Ayetlerle
Bakara 163. ayet — İlahınızın tek bir ilah olduğu, merhametin kaynağı ve çokça merhamet edenin dışında ilah bulunmadığı bildirilir. Kök burada Allah'ın tekliğini anlatır.
Maide 73. ayet — Allah üçün üçüncüsüdür diyenlerin gerçeği örttüğü, tek bir ilahın dışında hiçbir ilah olmadığı söylenir. Kök burada çokluk iddiasına karşı tekliği vurgular.
Enam 98. ayet — Allah'ın sizi tek bir candan inşa ettiği anlatılır. Kök burada Allah'ın tekliğini değil, insanın başlangıcındaki sayısal tekliği, yani tek canı anlatır.
Araf 70. ayet — Halk, kendilerine gelene O'nu birleyerek yalnız Allah'a kulluk etmeleri ve fikir babalarının kulluk ettiklerini bırakmaları için mi geldin diye sorar. Kök burada birleyerek, yalnız Allah'a yönelmeyi anlatır.
Yunus 19. ayet — İnsanların tek bir önderli toplumdan başka bir şey olmadığı, sonra ihtilafa düştükleri anlatılır. Kök burada tek toplum anlamında geçer.
Yusuf 39. ayet — Zindan arkadaşlarına, farklı farklı rabler mi hayırlı yoksa ezici güce sahip bir tek Allah mı diye sorulur. Kök, çoklukla tekliği karşılaştırır.
Sık sorulanlar
Tevhid sözlükte ne anlama gelir?
Kök teklik, yalnız kalmak ve benzeri olmamak demektir. Sözlükte Allah için bölünmeyen ve çoğalmayan anlamı verilir; Allah'a tek olarak inanmak tevhid diye anlatılır.
Kur'an'da kök yalnız Allah için mi geçer?
Hayır. 2:163 ve 12:39'da Allah'ın tekliği anlatılır; 6:98'de tek bir can, 10:19'da tek bir toplum, 13:4'te tek bir su gibi kullanımlar da vardır.