Ticaret
Sözlükte ticaret, kâr gözeterek sermayeyi işletmek ve alıp satmaktır. Kur'an'da hem dünya alışverişi hem de kazanç ve kayıp benzetmesi olarak geçer.
Köklerde ne diyor?
تجر (tjr): Ticaret, kâr gözeterek sermayeyi işletmektir; alıp satmak bu kökün temel anlamıdır. Bir işte usta olmak ve şarap satıcısı anlamları da vardır.
تجر (tjr) — Ticaret, bilinen alışveriş (Mekâyîs): التجارة معروفة
تجر (tjr) — Kâr için sermayeyi işletmek (Müfredât): التصرف في رأس المال طلبا للربح
تجر (tjr) — Alıp satmak (Lisân): باع وشرى
تجر (tjr) — Bir işte usta, becerikli (Müfredât): تاجر بكذا، أي: حاذق به
تجر (tjr) — Şarap satıcısı (Lisân): والعرب تسمي بائع الخمر تاجرا
Tanım
Sözlükler ticareti kâr için sermayeyi işletmek ve alıp satmak olarak anlatır. Kur'an'da kök hem gerçek alışveriş için hem de kazanç ve zarar benzetmesi olarak kullanılır: sapıklığı satın alanların ticareti kâr etmez; rızaya dayalı ticaret mal edinmenin meşru yoludur; Allah'ı anmaktan alıkoymayan adamlar ve kurumayan bir ticaret anılır.
Ayetlerle
Bakara 16. ayet — Doğru yola karşılık sapıklığı satın alanların ticaretinin kâr etmediği söylenir; kök burada benzetme olarak geçer.
Nisa 29. ayet — Mallar batıl yollarla yenmez; rızaya dayalı ticaret bunun ayrığıdır.
Nur 37. ayet — Ticaretin ve alışverişin, bazı adamları Allah'ı anmaktan ve salatı ikame etmekten alıkoymadığı söylenir.
Fatır 29. ayet — Allah'ın yasalarını okuyup infak edenlerin, asla kurumayan bir ticaret umdukları anlatılır.
Saff 10. ayet — İnananlara, can yakıcı azaptan kurtaracak bir ticaret gösterilmesi önerilir.
Cuma 11. ayet — Bir ticaret ya da oyalanma görenlerin ayakta duran kişiyi bırakıp dağıldığı; Allah katındakinin bunlardan hayırlı olduğu söylenir.
Sık sorulanlar
Ticaret kelimesi Kur'an'da yalnız alışveriş midir?
Hayır. Kök hem gerçek alışveriş hem de kazanç ve kayıp benzetmesi olarak geçer; örneğin sapıklığı satın alanların ticareti kâr etmez denir.
Ayetler ticaretle ilgili hangi dengeyi gösterir?
Rızaya dayalı ticaretin geçerliliği kabul edilir; ancak ticaretin, Allah'ı anmaktan alıkoymaması ve dünyalık kazancın bir oyalanmaya dönüşmemesi vurgulanır.