Uzaklaşma
Bir şeyi bir kenara ayırıp ondan uzak durmak; Kur'an'da kulluk edilenlerden ve topluluktan uzaklaşmak bu kökle geçer.
Köklerde ne diyor?
عزل (Ezl): Bir şeyi bir kenara ayırmak ve uzaklaştırmak temel anlamdır. Bedenle ya da gönülle bir şeyden uzak durmak (i'tizal) ve görevden almak da bu köktendir.
عزل (Ezl) — Bir kenara ayırmak, uzaklaştırmak (Mekâyîs): يدل على تنحية وإمالة
عزل (Ezl) — Bedenle ya da gönülle bir şeyden uzak durmak (Müfredât): بالبدن كان ذلك أو بالقلب
عزل (Ezl) — Daha önce izin verilenden alıkonulmak (Müfredât): أي: ممنوعون بعد أن كانوا يمكنون
عزل (Ezl) — Yöneticiyi görevinden almak (Ayn): وعزلت الوالي: صرفته عن ولايته
عزل (Ezl) — Mızrağı olmayan, silahsız kişi (Mekâyîs): الأعزل: الذي لا رمح معه
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı bir şeyi bir kenara ayırmak ve uzaklaştırmaktır; bedenle ya da gönülle bir şeyden uzak durmak da bu anlamdandır. Kur'an'da kelime bir kişinin bir topluluktan ya da onların kulluk ettiklerinden ayrılması, ayrı bir yerde durması ve bir şeyden uzak tutulması için geçer. Kimi ayette ayrılma bir tercihtir, kimi ayette kişi bir şeyden uzak tutulmuş olur.
Ayetlerle
Hud 42. ayet — Nuh, dalgalar arasında ayrı bir yere çekilen oğluna kendileriyle binmesini ve gerçekleri örtenlerle olmamasını söyler; kelime ayrı durulan yeri anlatır.
Kehf 16. ayet — Allah'ın dışında kulluk ettiklerinden uzaklaştığınızda mağaraya sığının denir; ardından Rabbin rahmetinden yayması ve işlerinden bir dayanak hazırlaması anılır.
Meryem 48. ayet — İbrahim, onların çağrı yaptıklarından ve Allah'ın yanı sıra yöneldiklerinden uzaklaştığını, Rabbine çağrı yapacağını söyler.
Meryem 49. ayet — İbrahim onlardan ve kulluk ettiklerinden uzaklaşınca ona İshak ve Yakub bahşedilir ve hepsi nebi kılınır.
Şuara 212. ayet — Onların, kulak vermekten kesinlikle uzak tutulmuş olanlar olduğu söylenir; bu kez uzaklık bir seçim değil, uzak tutulmaktır.
Duhan 21. ayet — Musa, kendisine inanmıyorlarsa kendisinden uzaklaşmalarını, yani ayrı durmalarını ister.
Sık sorulanlar
Kur'an'da uzaklaşma nasıl anlatılır?
Kişi kulluk edilenlerden ve topluluktan ayrılır; ayetlerde İbrahim, onların Allah'ın yanı sıra yöneldiklerinden uzaklaşır ve ardından ona İshak ile Yakub bahşedilir (19:48-49).
Uzaklaşma ile uzak tutulma aynı mıdır?
Kök ikisini de kapsar. Kimi ayette kişi kendi isteğiyle ayrılır, kimi ayette ise onların kulak vermekten uzak tutulduğu söylenir (26:212).