Vasiyet
Sözlükte bir şeyi bir şeye bağlamak demektir; vasiyet, aktarılıp ulaştırılan sözdür. Öğütle birlikte yapılacak işi önceden bildirmek anlamı da taşır.
Köklerde ne diyor?
وصي (wSy): Bir şeyi bir şeye bağlamak temel anlamdır; vasiyet, bu yüzden aktarılıp bağlanan söz gibidir. Öğütle birlikte yapılacak işi önceden bildirmek bundan doğar.
وصي (wSy) — Bir şeyi bir şeye eklemek (Mekâyîs): أصل يدل على وصل شيء بشيء
وصي (wSy) — Öğütle birlikte yapılacak işi önceden bildirmek (Müfredât): الوصية: التقدم إلى الغير بما يعمل به مقترنا بوعظ
وصي (wSy) — Vasiyet: ulaştırılan söz (Mekâyîs): كأنه كلام يوصى أي يوصل
وصي (wSy) — Birbirine öğüt vermek (Müfredât): وتواصى القوم: إذا أوصى بعضهم إلى بعض
وصي (wSy) — Bitkisi bitişik, kesintisiz arazi (Mekâyîs): وطئنا أرضا واصية، أي إن نبتها متصل
وصي (wSy) — Vasî: vasiyet eden de, edilen de (Lisân): والوصي: الذي يوصي والذي يوصى له
Tanım
Kök bir şeyi bir şeye eklemektir; bitkisi birbirine bitişik, kesintisiz arazi de bu anlamdan gelir. Vasiyet, ulaştırılan sözdür; öğütle birlikte yapılacak işi önceden bildirmek ve birbirine öğüt vermek de aynı köktendir. Kur'an'da Allah'ın insanlara bir sorumluluk bildirmesi, babaların çocuklarına bir yol bırakması ve inananların birbirine hakikati ve sabrı öğütlemesi bu kökle anlatılır.
Ayetlerle
Bakara 132. ayet — İbrahim oğullarına ve Yakub, Allah'ın bu dini seçtiğini, Müslim olmadan ölmemelerini onlara vasiyet olarak bildirir.
Nisa 131. ayet — Allah'ın kendilerinden önce kitap verilenlere ve onlara, Allah'ın sınırlarına uyup korunmalarını bildirdiği anlatılır.
Enam 153. ayet — Dosdoğru yola uymaları, yollara uymamaları, sınırlara uyup korunsunlar diye onlara bildirilmiş şeylerdendir.
Ankebut 8. ayet — İnsana anne babasına iyiliği bildirdiği anlatılır; ancak bana ortak koşmaya zorlarlarsa itaat edilmemesi de eklenir.
Zariyat 53. ayet — Atalar onu birbirine vasiyet mi etmişler diye sorulur; asıl durum, bu kimselerin bardağı taşıran bir halk olmalarıdır.
Asr 3. ayet — Güvenenler ve düzeltici iş yapanlar, hakikati ve sabrı birbirine öğütleyenler olarak anılır.
Sık sorulanlar
Vasiyet kelimesi Kur'an'da yalnız ölümden sonrası için mi geçer?
Hayır. Kök, bir sözü ulaştırıp bağlamayı ifade eder; ayetlerde Allah'ın insana bildirdiği sorumluluk, öğüt ve birbirine hakikati öğütleme için de kullanılır.
Tevâsî ne demektir?
Birbirine vasiyet etmek, öğüt vermektir. 103:3 ve 90:17'de inananların hakikati, sabrı ve merhameti birbirine öğütlemesi bu kalıpla anlatılır.