Vech
Bir şeyin karşısında bulunmak kökünden gelir; yüz, yönelinen yön ve bazen zat anlamında Allah'a yönelmeyi de anlatır.
Köklerde ne diyor?
وجه (wjh): Bir şeyin karşısında bulunmak temel anlamdır. Yüz, her şeyin öne bakan yanı, yönelinen yön ve kıble bundan doğar; yüz bazen zatı da anlatır.
وجه (wjh) — Bir şeyin karşısında olmak (Mekâyîs): أصل واحد يدل على مقابلة لشيء
وجه (wjh) — Yüz organı (Müfredât): أصل الوجه الجارحة
وجه (wjh) — Her şeyin öne bakan yüzü (Mekâyîs): والوجه مستقبل لكل شيء
وجه (wjh) — Yüzün zat yerine kullanılması (Mekâyîs): وربما عبر عن الذات بالوجه
وجه (wjh) — Yönelinen yer (Mekâyîs): والوجهة: كل موضع استقبلته
وجه (wjh) — Kıble ve yönelinen her şey (Ayn): والوجهة: القبلة
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyin karşısında bulunmaktır. Yüz organı, her şeyin öne bakan yanı ve yönelinen yer bu köktendir; yüz bazen zatı da anlatır. Kur'an'da kök hem yüz için hem Allah'a yönelmenin ve O'nun rızasını gözetmenin anlatımında geçer.
Ayetlerle
Bakara 112. ayet — Kim yüzünü Allah için teslim ederse ve iyilik yaparsa karşılığı Rabbinin katındadır denir. Kök, kişinin yönelişini anlatır.
Enam 52. ayet — Sabah akşam Rablerinin yüzünü isteyerek dua edenleri kovmamak söylenir. Kök burada Allah'ın rızasını ve teveccühünü gözetmeyi anlatır.
Araf 29. ayet — Rabbin hakkaniyeti emrettiği ve her mescid alanında yüzlerin doğrultulması söylenir. Kök, yönelmeyi anlatır.
Enfal 50. ayet — Gerçekleri örtenler vefat ettirilirken yüzlerine ve arkalarına vurulur. Burada kök, yüz organını anlatır.
Yunus 26. ayet — İyilik yapanların yüzünü karalık ve zillet sarmaz denir. Kök, yüzde görünen hâli anlatır.
Rad 22. ayet — Zorluklara direnenlerin Rablerinin yüzünü aradıkları söylenir. Kök, Allah'ın rızasını gözetmeyi anlatır.
Sık sorulanlar
Vech kelimesinin kök anlamı nedir?
Kökün temel anlamı bir şeyin karşısında bulunmaktır. Yüz, öne bakan yan ve yönelinen yer bu anlamdan doğar.
Allah'ın yüzünü istemek ne anlatır?
Ayetlerde Rabbin yüzünü aramak, Allah'ın rızasını ve teveccühünü gözetmek bağlamında geçer; kök burada yönelmeyi anlatır.