Varış
Bir şeye varmak, özellikle suya ulaşmak anlamındaki kök; Kur'an varılan yeri ve suya gelişi anlatırken kullanır.
Köklerde ne diyor?
ورد (wrd): İki temel anlamı vardır: bir şeye varmak, özellikle suya ulaşmak; ve gül rengine benzer bir renk. Gül, şah damarı ve günlük okuma payı (vird) da bu köktendir.
ورد (wrd) — İki asıl: bir şeye varmak ve bir renk (Mekâyîs): أحدهما الموافاة إلى الشيء، والثاني لون من الألوان
ورد (wrd) — Asıl anlamı suya yönelmek, sonra başka şeylerde (Müfredât): الورود أصله: قصد الماء، ثم يستعمل في غيره
ورد (wrd) — Suya geliş; sudan dönüşün karşıtı (Mekâyîs): فالأول الورد: خلاف الصدر
ورد (wrd) — Topluluğun önünden gidip su getiren kişi (Müfredât): والوارد: الذي يتقدم القوم فيسقي لهم
ورد (wrd) — Gül; ağacın çiçeği (Lisân): ورد كل شجرة: نورها
ورد (wrd) — Kur'an'dan okunan pay (vird) (Ayn): والورد: النصيب من قراءة القرآن
Tanım
Kökün asıl anlamı bir şeye varmak, özellikle suya yönelip ulaşmaktır; sudan dönüşün karşıtıdır ve topluluğun önünden gidip su getiren kişi de bu kökle anılır. Kur'an varışı hem gerçek bir suya geliş olarak hem de kıyamette bir yere ulaşma olarak kullanır: Medyen suyuna varış, kuyuya su almaya gelenler, ateşe götürülüş ve herkesin oraya varışı.
Ayetlerle
Hud 98. ayet — Kıyamet günü halkının önüne düşüp onları ateşe götüreceği bildirilir; varılan yer 'ne sıkıntılı bir yer' diye nitelenir.
Yusuf 19. ayet — Ayet, yoldan geçen kafilenin suya gelen kişiyi gönderdiğini ve onun kovasını sarkıttığını anlatır; varış, suya geliş olarak geçer.
Meryem 71. ayet — Ayet, kimsenin oraya varmadan geçmeyeceğini bildirir ve bunu Rabbin üzerine gerçekleşmiş bir karar olarak anar.
Meryem 86. ayet — Ayet, suçluların cehenneme 'suya gider gibi' sürüleceğini söyler; varış, suya gelişin benzetmesiyle anlatılır.
Enbiya 98. ayet — Ayet, Allah'ın yanı sıra kulluk edilenlerin ve onlara kulluk edenlerin cehennem yakıtı olduğunu söyler ve onlara 'siz oraya varıcısınız' der.
Kasas 23. ayet — Medyen suyuna varan, orada hayvanlarını sulayan bir topluluk bulur; varış gerçek bir suya geliştir.
Sık sorulanlar
Kök Kur'an'da hangi anlamlarda geçer?
Kök, bir şeye varma anlamında suya gelişi de, kıyamette bir yere ulaşmayı da anlatır. Ayetler hem Medyen suyuna varışı hem ateşe götürülüşü bu kökle verir.
Sözlükte bu kökün asıl anlamı nedir?
Asıl anlam suya yönelmek ve ona ulaşmaktır; sudan dönüşün karşıtıdır. Sonra başka şeylere varma için de kullanılmıştır.