Yoksulluk
Kökte bir şeyde açılma, aralık vardır; fakir sanki beli kırılmış kişidir. Fakr, ihtiyaç ve zenginliğin karşıtı olan yoksulluktur.
Köklerde ne diyor?
فقر (fqr): Bir şeyde açılma, aralık temel anlamdır; omurga kemikleri (fakâr) bundan adlanır. Fakir, sanki beli kırılmış kişidir; fakr, ihtiyaç ve zenginliğin karşıtıdır.
فقر (fqr) — Bir şeyde açılma, aralık (Mekâyîs): يدل على انفراج في شيء
فقر (fqr) — Beli, omurgası kırılmış kişi (Mekâyîs): والفقير: المكسور فقار الظهر
فقر (fqr) — Zorunlu ihtiyacın bulunması (Müfredât): وجود الحاجة الضرورية
فقر (fqr) — Mal mülk yokluğu (Müfredât): عدم المقتنيات
فقر (fqr) — Zenginliğin karşıtı, yoksulluk (Lisân): الفقر والفقر: ضد الغنى
فقر (fqr) — Beli kıran felaket (Ayn): والفاقرة: الداهية تكسر فقار الظهر
Tanım
Kökün sözlük özeti, bir şeyde açılma ve aralığı temel anlam sayar; omurga kemikleri bundan adlanır. Fakir, sanki beli kırılmış kimsedir; fakr da zorunlu ihtiyaç ve zenginliğin karşıtıdır. Ayetlerde sözcük hem malî yoksulluğu anlatır, hem de ihtiyaç duymayı: insanın Allah'a muhtaç, Allah'ın ise kendine yeten olduğu söylenir. Kök, beli kıran bir felaket anlamında da geçer.
Ayetlerle
Bakara 268. ayet — Şeytanın yoksulluğu vaat edip aşırılığı emrettiği, Allah'ın ise bağışlama ve armağan vaat ettiği söylenir; yoksulluk korkusu şeytanın vaadi olarak anılır.
Bakara 273. ayet — Allah yolunda mahsur kalıp yeryüzünde yol tepemeyen yoksullar anılır; iffetli davrandıkları için cahilin onları yeterli sandığı ve ısrarla istemedikleri söylenir.
Nur 32. ayet — Bekârların ve salih kulların evlendirilmesi istenir; muhtaç olsalar da Allah'ın onları armağanından yeterli kılacağı söylenir. Yoksulluk burada evlenmeye engel olarak görülmez.
Kasas 24. ayet — Musa, hayvanları suladıktan sonra gölgeye çekilir ve Rabbine, ona indirilen hayra muhtaç olduğunu söyler; sözcük burada kişinin ihtiyacını dile getirmesidir.
Fatır 15. ayet — İnsanlara, onların Allah'a muhtaç olduğu söylenir; Allah ise kendine yeten ve her işinde kusursuz olan olarak anılır. İhtiyaç ve yeterlilik karşı karşıya konur.
Kıyame 25. ayet — Kıyamet günü bazı yüzlerin, kendilerine belkıran bir şey yapılacağını sandığı anlatılır; sözcük burada beli kıran felaket anlamında geçer.
Sık sorulanlar
Yoksulluk sözcüğünün kökünde hangi anlam var?
Kök, bir şeyde açılma ve aralık anlamındadır; omurga kemikleri bundan adlanır. Fakir, beli kırılmış kişiye benzetilir; fakr, ihtiyaç ve zenginliğin karşıtıdır.
Ayetlerde yoksulluk yalnızca maddi eksiklik midir?
Hayır. Ayetler yoksulluğu hem malî ihtiyaç olarak hem de insanın Allah'a muhtaç olması olarak anlatır. Bir ayette kök, beli kıran felaket anlamında da geçer.