Zekat
Zekat kökü artma, büyüme ve arınmadır; Kur'an'da arınmanın bedeli ile arınan kişiler bu kökten anlatılır.
Köklerde ne diyor?
زكو (zkw): Artma ve büyüme temel anlamdır; zekât, malın artması ya da arınma anlamlarından birine döner. Sözlükler iki asılı da anar: nema ve temizlik.
زكو (zkw) — Artma, büyüme (Mekâyîs): أصل يدل على نماء وزيادة
زكو (zkw) — Zekâtın dayandığı iki anlam: nema ve temizlik (Mekâyîs): وهما النماء والطهارة
زكو (zkw) — Allah'ın bereketinden doğan büyüme (Müfredât): أصل الزكاة: النمو الحاصل عن بركة الله تعالى
زكو (zkw) — İnsanın Allah hakkı olarak yoksullara verdiği pay (Müfredât): لما يخرج الإنسان من حق الله تعالى إلى الفقراء
زكو (zkw) — Malı arındırmak (Ayn): زكاة المال وهو تطهيره
زكو (zkw) — İyilik, salâh (Ayn): والزكاة: الصلاح
Tanım
Zkw kökünün sözlükteki temel anlamı artmak ve büyümektir. Sözlükler zekâtın dayandığı iki anlamı nema ve temizlik olarak anar; kök malı arındırmayı, iyiliği ve salâhı da anlatır. Allah'ın bereketinden doğan büyüme de bu anlama dahildir. Kur'an'da kök bir yanda arınmanın bedelinin yerine getirilmesi, öte yanda kişilerin ve ruhun arınması, temiz ve masum olması için kullanılır.
Ayetlerle
Nisa 49. ayet — Kendilerini arındıranlara dikkat edilmesi istenir; Allah'ın gereğini yapanı arındırdığı ve kıl kadar bile yanlış yapılmayacağı söylenir. Arınma burada kişinin kendini temize çıkarmasıyla Allah'ın arındırması arasında ayrılır.
Tevbe 11. ayet — Hatalarından dönüp itaate yönelen, salatı ikame eden ve arınmanın bedelini yerine getirenlerin dinde kardeşler olduğu söylenir. Kök, bir toplulukla ilişkiyi belirleyen davranışlardan biri olarak geçer.
Kehf 74. ayet — Yolda karşılaşılan delikanlı için temiz, masum bir can denir. Kök burada bir kimsenin suçsuz ve temiz olması anlamındadır.
Meryem 13. ayet — Tarafımızdan verilen empati yeteneği ve arı duru bir bilinç anlatılır. Kök burada kişinin iç temizliği ve bilinci olarak yer alır.
Taha 76. ayet — Adn bahçeleri arınan kimselere karşılık olarak anılır. Arınma, bu ayette kalıcı bahçelerle karşılık bulan bir durumdur.
Hac 41. ayet — Yeryüzünde imkan verilenlerin salatı ikame ettiği, arınmanın bedelini yerine getirdiği, ortak iyiyi emredip ortak kötüden engellediği söylenir. Kök, imkan sahibinin davranışları arasında anılır.
Sık sorulanlar
Zkw kökü ne anlama gelir?
Kök artmak, büyümek anlamına gelir; sözlükler iki asılı birlikte anar: nema ve temizlik. Mal ve kişi arındırma da bu kökten anlatılır.
Kur'an'da bu kök hangi bağlamlarda geçer?
Hem arınmanın bedelinin yerine getirilmesi hem de kişilerin arınması ve temiz olması için geçer; 9:11 ilkine, 4:49 ve 20:76 ikincisine örnektir.