Zuhur
Zuhur, bir şeyin ortaya çıkması ve kuvvetlenmesidir; kökün sırt anlamı da ayetlerde arka çıkmak, yük taşımak ve bir şeyi arkaya atmak olarak görünür.
Köklerde ne diyor?
ظهر (Zhr): Ortaya çıkmak ve kuvvet temel anlamdır; zahr, insanın karnın karşıtı olan sırtıdır. Açığa çıkmak, üstün gelmek ve yardımlaşmak (muzâhere) da bundan doğar.
ظهر (Zhr) — Kuvvet ve ortaya çıkma (Mekâyîs): يدل على قوة وبروز
ظهر (Zhr) — Açığa çıkmak, belirmek (Mekâyîs): إذا انكشف وبرز
ظهر (Zhr) — Sırt; karnın karşıtı (Mekâyîs): وهو خلاف بطنه
ظهر (Zhr) — Gizli şeyin belirmesi (Ayn): والظهور: بدو الشيء الخفي
ظهر (Zhr) — Üstün gelmek (Müfredât): وظهر عليه: غلبه
ظهر (Zhr) — Yardım etmek, destek olmak (Müfredât): وظاهرته: عاونته
Tanım
Kökün temel anlamı ortaya çıkmak ve kuvvettir. Sözlükler zahri, karnın karşıtı olan sırt olarak da verir; gizli bir şeyin belirmesi, üstün gelmek ve yardımlaşmak (muzâhere) aynı kökten gelir. Kur'an'da kök hem açığa çıkan şey için, hem sırt için, hem de destek veren için kullanılır. Bir kitabı sırtının ötesine atmak, ona arkasını dönmek anlamına gelir; arka çıkan kimse de zahir sözcüğüyle anlatılır.
Ayetlerle
Bakara 101. ayet — Kitap verilenlerden bir kesim, Allah'ın kitabını sırtlarının ötesine atmış gibi anlatılır. Kök burada bir şeye arkasını dönmeyi, onu yok saymayı gösterir.
Araf 33. ayet — Haram kılınanlar arasında aşırılıkların açıktan olanı ve gizli kalanı sayılır. Kök, açığa çıkan, görünen şeyi anlatır.
Tevbe 4. ayet — Sözleşme yaptığınız ve size karşı kimseye arka çıkmayanlar bu hükmün dışındadır. Kök, bir tarafa destek vermek, yardımlaşmak anlamında geçer.
Hud 92. ayet — Bir elçi halkına, Allah'ı arkalarında sırt dönülmüş bir şey edindiklerini söyler. Burada kök, ilgisiz bırakılan şeyi anlatan bir benzetmedir.
İsra 88. ayet — İnsan ve cin bu Kur'an'ın benzerini getirmek için toplansa ve birbirine arka çıksa da getiremeyecekleri söylenir. Kök, birbirine yardımcı olmayı anlatır.
Enbiya 39. ayet — Gerçekleri örtenler ateşi yüzlerinden ve sırtlarından çekemeyecekleri zamanı bilselerdi denir. Kök burada insanın sırtı olarak geçer.
Sık sorulanlar
Zahr kökü Kur'an'da ne anlama gelir?
Temel anlamı ortaya çıkmak ve kuvvettir. Ayetlerde açığa çıkan şey, insanın sırtı ve arka çıkan yardımcı bu kökle anlatılır; kitabı sırta atmak da bir ilgisizlik benzetmesidir.
Arka çıkmak bu kökle nasıl anlatılır?
Sözlüğe göre muzâhere yardımlaşmaktır. Ayetlerde bir tarafın diğerine arka çıkması ya da destek vermesi, sırt anlamıyla bağlantılı olarak bu kökle ifade edilir.