لون (lwn) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

لون kökü ne anlama gelir?

Bir şeyin dış görünüşü, rengi temel anlamdır; kızıllık, siyahlık gibi. Tür ve çeşit anlamı ile ahlakı değişken olmak da buradan doğar; bir hurma türünün adı da bu köktendir.

لون (lwn) kökü Kuran'da 7 ayette, toplam 9 kez geçer.

لون kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyin dış görünüşü, rengi (Mekâyîsü'l-Luğa)

وهي سحنة الشيء: من ذلك اللون: لون الشيء

Başka bir renge bürünmek (Müfredât)

تلون: إذا اكتسى لونا غير اللون الذي كان له

Huyları değişken olmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

تلون فلان: اختلفت أخلاقه

Tür, çeşit (Lisânü'l-Arab)

والألوان: الضروب. واللون: النوع

Bir hurma türü; hurma ağacı (lîne) (Mekâyîsü'l-Luğa)

واللون: جنس من التمر. واللينة: النخلة

Lisânü'l-Arab'da لون maddesi (İbn Manzûr)

لون: اللَّوْنُ: هيئةٌ كالسَّوَاد والحُمْرة، ولَوَّنْتُه فتَلَوَّنَ. ولَوْنُ كلِّ شَيْءٍ: مَا فَصَلَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ غَيْرِهِ، وَالْجَمْعُ أَلْوَان، وَقَدْ تَلَوَّنَ ولَوَّنَ ولَوَّنه. والأَلْوانُ: الضُّروبُ. واللَّوْنُ: النَّوْعُ. وَفُلَانٌ مُتَلَوِّنٌ إِذَا كَانَ لَا يَثْبُتُ عَلَى خُلُقٍ وَاحِدٍ. واللَّوْنُ: الدَّقَلُ، وَهُوَ ضَرْب مِنَ النَّخْلِ؛ قَالَ الأَخفش: هُوَ جَمَاعَةٌ وَاحِدَتُهَا لِينَة، وَلَكِنْ لَمَّا انْكَسَرَ مَا قَبْلَهَا انْقَلَبَتِ الْوَاوُ يَاءً؛ وَمِنْهُ قَوْلُهُ تَعَالَى: مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ، قَالَ: وتمرُها سَمِينُ العَجْوة. ابْنُ سِيدَهْ: الأَلْوانُ الدَّقَلُ، وَاحِدُهَا لَوْنٌ، واللِّينَةُ واللُّونَة: كُلُّ ضربٍ مِنَ النَّخْلِ مَا لَمْ يَكُنْ عَجْوَةً أَوْ بَرْنيّاً. قَالَ الْفَرَّاءُ: كُلُّ شَيْءٍ مِنَ النَّخْلِ سِوَى الْعَجْوَةِ فَهُوَ مِنَ الليِّنِ، وَاحِدَتُهُ لِينَةٌ، وَقِيلَ: هِيَ الأَلْوانُ، الْوَاحِدَةُ لُونَة فَقِيلَ لِينَةٌ، بِالْيَاءِ، لِانْكِسَارِ اللَّامِ، قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: وَالْجَمْعُ لِينٌ ولُونٌ ولِيَانٌ؛ قَالَ: / تَسْأَلُني اللِّينَ وهَمِّي فِي اللِّينْ، ... واللِّينُ لَا يَنْبُتُ إلَّا فِي الطينْ / وَقَالَ امْرُؤُ الْقَيْسِ: / وسالفةٍ، كسَحوقِ اللِّيَانِ، ... أَضْرَمَ فِيهَا الغَوِيُّ السُّعُرْ قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: صَوَابُهُ وسالفةٌ، بِالرَّفْعِ؛ وَقَبْلَهُ: / لَهَا ذَنَبٌ مِثْلُ ذيْلِ العَرُوسِ، ... تَسُدُّ بِهِ فَرْجَها مِنْ دُبُرْ / وَرَوَاهُ قَوْمٌ مِنْ أَهل الْكُوفَةِ: كسَحُوق اللُّبَان، قَالَ: وَهُوَ غَلَطٌ لأَن شَجَرَ اللُّبان الكُنْدُرِ لَا يَطُولُ فَيَصِيرُ سَحُوقاً، والسَّحُوق: النَّخْلَةُ الطَّوِيلَةُ. واللَّيانُ، بِالْفَتْحِ: مَصْدَرٌ لَيِّنٌ بيِّنُ اللِّينَةِ واللَّيانِ؛ وَقَالَ الأَصمعي فِي قَوْلِ حُميدٍ الأَرْقط: / حَتَّى إِذَا أَغْسَتْ دُجَى الدُّجُونِ، ... وشُبِّه الأَلْوانُ بالتَّلْوينِ / يُقَالُ: كَيْفَ تَرَكْتُمُ النَّخْلَ؟ فَيُقَالُ: حِينَ لَوَّنَ، وَذَلِكَ مِنْ حِينِ أَخذ شَيْئًا مِنْ لَوْنِه الَّذِي يَصِيرُ إِلَيْهِ، فَشَبَّهَ أَلْوانَ الظَّلَامِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ يَكُونُ أَولًا أَصفر ثُمَّ يحمرُّ ثُمَّ يسودُّ بِتَلْوِينِ البُسْرِ يصفرُّ وَيَحْمَرُّ ثُمَّ يَسْوَدُّ. ولَوَّنَ البُسْرُ تَلْويناً إِذَا بَدَا فِيهِ أَثَرُ النُّضج. وَفِي حَدِيثِ جَابِرٍ وغُرَمائه: اجْعَلِ اللَّوْنَ عَلَى حِدَته؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: اللَّوْنُ نَوْعٌ مِنَ النَّخْلِ قِيلَ هُوَ الدَّقَلُ، وَقِيلَ: النَّخْلُ كُلُّهُ مَا خَلَا البَرْنِيَّ والعجوةَ، تُسَمِّيهِ أَهل الْمَدِينَةِ الأَلوانَ، وَاحِدَتُهُ لِينَة وأَصله لِوْنَة، فقُلبت الْوَاوُ يَاءً لِكَسْرَةِ اللَّامِ. وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ: أَنه كَتَبَ فِي صَدَقَةِ التَّمْرِ أَن يؤْخذ فِي البَرْنِيِّ مِنَ البَرْنِيِّ، وَفِي اللَّوْنِ مِنَ اللَّوْنِ، وَقَدْ تَكَرَّرَ فِي الْحَدِيثِ. ولُوَيْنٌ اسم.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 13, s. 393 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da لون maddesi (Halîl b. Ahmed)

اللوذ: مصدر لاذ يلوذ ود واللياذ مَصِدرٌ الملاوّذة وهو أن يسر بشىء مخافة أن تراه وتاخذه. واللاذة واللاة: ثياب من حرير ينسح بالصين سيه العرب والمَحَم للاذ. واملاذ: الحأ ويجمّع الملاوذ. وألواذ المكان: نواحيه والواحد لذ )١(‏ ديوانه وص )٤ 5١‏ والرواية فيه: شقاء القرا (الظهر). ونسب فى بعض النسخ إلى رؤبة. (۲) أبو ذؤيب ديوان الهذليين .)١75/1(‏ (۳) التهذيب (558/ واللسان (لوح) غير منسوب. 11۰ باب اللام

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed

Mekâyîsü'l-Luğa'da لون maddesi (İbn Fâris)

اللام والواو والنون كلمة واحدة، وهي سحنة الشيء: من ذلك اللون: لون الشيء، كالحمرة والسواد، ويقال: تلون فلان: اختلفت أخلاقه. واللون: جنس من التمر. واللينة: النخلة، منه، وأصل الياء فيها واو. قال الله تعالى: {ما قطعتم من لينة} [الحشر: 5] . والله أعلم بالصواب.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 223 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da لون maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

اللون معروف، وينطوي على الأبيض والأسود وما يركب منهما، ويقال: تلون: إذا اكتسى لونا غير اللون الذي كان له. قال تعالى: ومن الجبال جدد بيض وحمر مختلف ألوانها [فاطر/ 27] ، وقوله: واختلاف ألسنتكم وألوانكم [الروم/ 22] فإشارة إلى أنواع الأ

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 751 — Şamile'de tam madde

لون kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

أَلْوَٰنُهُۥ (elvanuhu) — renklerde: 3 kez · أَلْوَٰنُهَا (elvanuha) — renklerde: 1 kez · أَلْوَٰنُهَا ۚ (elvanuha) — renkleri: 1 kez · أَلْوَٰنُهُۥٓ ۗ (elvanuhu) — renklerdeki: 1 kez · لَوْنُهَا ۚ (levnuha) — onun rengi: 1 kez · لَّوْنُهَا (levnuha) — onun rengi: 1 kez · وَأَلْوَٰنِكُمْ ۚ (ve elvanikum) — ve renklerinizin: 1 kez

لون kökü hangi ayetlerde geçer?

• Bakara Suresi 69. ayet — Onlar: "Bizim için Rabb'ine söyle, onun rengi nedir; bize bildirsin." dediler. Mûsâ: "Allah; onun parlak sarı renkte…
• Nahl Suresi 13. ayet — Yeryüzünde, rengârenk şeyleri, sizin için üretip çoğalttı. Bunda öğüt alan bir halk için elbette âyet vardır.
• Nahl Suresi 69. ayet — "Sonra, her çeşit bitkiden ye. Rabb'inin emre amade kılınmış yollarında dolaş." Onun karınlarından, çeşitli renklerde…
• Rum Suresi 22. ayet — Göklerin ve yerin yaratılışı, dillerinizin ve renklerinizin farklı oluşu Onun âyetlerindendir Bunda bilenler için…
• Fatır Suresi 27. ayet — Allah'ın gökten su indirdiğini görmüyor musun? Onunla rengârenk ürünler çıkardık. Ve dağlarda da beyazlı, kırmızılı ve…
• Fatır Suresi 28. ayet — İnsânlardan, hayvanlardan ve diğer canlılardan da çeşitli renkte olanları vardır. Allah'ın kullarından yalnız "ilim…
• Zümer Suresi 21. ayet — Allah'ın, gökten su indirdiğini ve onu su kaynakları şeklinde yeryüzünde akıttığını, sonra onunla rengârenk ekinler…