قنط (qnT) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

قنط kökü ne anlama gelir?

Bir şeyden ümidi kesmek temel anlamdır; özellikle hayırdan ve Allah'ın rahmetinden umudu kesmek bu kökle anlatılır.

قنط (qnT) kökü Kuran'da 6 ayette, toplam 6 kez geçer.

قنط kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Bir şeyden ümit kesmek (Mekâyîsü'l-Luğa)

تدل على اليأس من الشيء

Hayırdan ümit kesmek (Müfredât)

القنوط: اليأس من الخير

Umutsuzluğun en şiddetlisi (Lisânü'l-Arab)

وقيل: أشد اليأس من الشيء

İnsanları Allah'ın rahmetinden umutsuz kılmak (Lisânü'l-Arab)

يقنطون الناس من رحمة الله أي يؤيسونهم

Lisânü'l-Arab'da قنط maddesi (İbn Manzûr)

قنط: القُنُوط: اليأْس، وَفِي التَّهْذِيبِ: اليأْس مِنَ الْخَيْرِ، وَقِيلَ: أَشدّ اليأْس مِنَ الشَّيْءِ. والقُنُوط، بِالضَّمِّ، الْمَصْدَرُ. وقَنَط يَقْنِطُ ويَقْنُطُ قُنُوطاً مِثْلَ جلَس يجلِس جُلوساً، وقَنِطَ قَنَطاً وَهُوَ قانِطٌ: يَئِسَ؛ وَقَالَ ابْنُ جِنِّي: قَنَطَ يَقْنَطُ كأَبى يَأْبَى، وَالصَّحِيحُ مَا بدأْنا بِهِ، وَفِيهِ لُغَةٌ ثَالِثَةٌ قَنِطَ يَقْنَطُ قَنَطاً، مِثْلَ تعِب يَتْعَب تَعَبًا، وقَناطة، فَهُوَ قَنِطٌ؛ وَقُرِئَ: / وَلَا تَكُنْ مِنَ القَنِطِين. / وأَما قَنَط يَقْنَطُ، بِالْفَتْحِ فِيهِمَا، وقَنِطَ يَقْنِط، بِالْكَسْرِ فِيهِمَا، فإِنما هُوَ عَلَى الْجَمْعِ بَيْنَ اللُّغَتَيْنِ؛ قَالَهُ الأَخفش. وَفِي التَّنْزِيلِ: / قَالَ وَمَنْ يَقْنُطُ مِنْ رَحْمَةِ رَبِّهِ إِلا الضَّالُّونَ، وَقُرِئَ: / وَمَنْ يَقْنِطُ، قَالَ الأَزهري: وَهُمَا لُغَتَانِ: قَنَطَ يَقْنُطُ، وقَنَطَ يَقْنِطُ قُنُوطاً فِي اللُّغَتَيْنِ، قَالَ: قَالَ ذَلِكَ أَبو عَمْرِو بْنُ الْعَلَاءِ. وَيُقَالُ: شَرُّ النَّاسِ الَّذِينَ يُقَنِّطُون النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ أَي يُؤْيِسُونهم. وَفِي حَدِيثِ خُزَيْمَةَ فِي روايةٍ: وقُطَّتِ القَنِطةُ، قُطَّتْ أَي قُطِعَتْ، وأَما القَنِطةُ فَقَالَ أَبو مُوسَى: لَا نَعْرِفْهَا، قَالَ ابْنُ الأَثير: وأَظنه تَصْحِيفًا إِلا أَن يَكُونَ أَراد القَطِنةَ بِتَقْدِيمِ الطَّاءِ، وَهِيَ هَنة دُونَ القِبةِ. وَيُقَالُ لِلْجُمَّةِ بَيْنَ الْوَرِكَيْنِ أَيضاً: قَطِنَةٌ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 7, s. 386 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da قنط maddesi (Halîl b. Ahmed)

القنوط: الإياس، وقنط يقنط وقنط يقنط 1

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 5, s. 105 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da قنط maddesi (İbn Fâris)

القاف والنون والطاء كلمة صحيحة تدل على اليأس من الشيء. يقال: قنط يقنط، وقنط يقنط. قال الله تعالى: ومن {يقنط من رحمة ربه إلا الضالون} [الحجر: 56]

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 5, s. 32 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da قنط maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

القنوط: اليأس من الخير. يقال: قنط يقنط قنوطا، وقنط يقنط 3 . قال تعالى: فلا تكن من القانطين [الحجر/ 55] ، قال: ومن يقنط من رحمة ربه إلا الضالون [الحجر/ 56] ، وقال: يا عبادي الذين أسرفوا على أنفسهم لا تقنطوا من رحمة الله [الزمر/ 53] ، وإن مسه الشر فيؤس قنوط [فصلت/ 49] ، إذا هم يقنطون [الروم/ 36] .

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 685 — Şamile'de tam madde

قنط kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

ٱلْقَـٰنِطِينَ (l-kanitine) — umut kesenler-: 1 kez · تَقْنَطُوا۟ (teknetu) — umut kesmeyin: 1 kez · قَنَطُوا۟ (kanetu) — umutlarını kestikten: 1 kez · قَنُوطٌۭ (kanutun) — ümitsiz olur: 1 kez · يَقْنَطُ (yeknetu) — umut keser: 1 kez · يَقْنَطُونَ (yeknetune) — umutsuzluğa düşerler: 1 kez

قنط kökü hangi ayetlerde geçer?

• Hicr Suresi 55. ayet — Onlar: "Seni, Hakk ile müjdeliyoruz. Asla ümidini kesenlerden olma." dediler.
• Hicr Suresi 56. ayet — İbrâhîm: "Rabb'inin rahmetinden, sapkınlardan başka kim ümidini keser?" dedi.
• Rum Suresi 36. ayet — İnsânlara bir rahmet tattırdığımız zaman, onunla şımarırlar. Kendi yaptıklarından dolayı başlarına bir kötülük gelirse…
• Zümer Suresi 53. ayet — De ki: "Ey kendilerine karşı israf eden kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin. Allah, suçların hepsini bağışlar…
• Fussilet Suresi 49. ayet — İnsân hayr istemekten bıkıp usanmaz. Eğer kendisine bir kötülük dokunursa, hemen karamsarlığa kapılır ve ümitsiz olur.
• Şura Suresi 28. ayet — O, insanlar ümitsizliğe düştükten sonra yağmuru yağdıran ve rahmetini yayandır. Ve O, Gerçek Gözetici'dir, Övgüye Değer…