بغت (bgt) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler
بغت (bgt) kökü Kuran'da 13 ayette, toplam 13 kez geçer. Temel anlamı: Bir şeyin ansızın gelmesi temel anlamdır; kıyas yoluyla başka anlam türemez. Beklenmedik yerden basıp gelmek bu kökle anlatılır. Bu sayfada kökün Lisânü'l-Arab, Kitâbu'l-Ayn, Mekâyîsü'l-Luğa, Müfredât maddeleri künyeleriyle verilir.
بغت kökü ne anlama gelir?
Bir şeyin ansızın gelmesi temel anlamdır; kıyas yoluyla başka anlam türemez. Beklenmedik yerden basıp gelmek bu kökle anlatılır.
بغت (bgt) kökü Kuran'da 13 ayette, toplam 13 kez geçer.
بغت kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları
Bir şeyin ansızın gelmesi (Mekâyîsü'l-Luğa)
منه البغت، وهو أن يفجأ الشيء
Hiç beklenmedik yerden basıp gelmek (Müfredât)
البغت: مفاجأة الشيء من حيث لا يحتسب
Birini ansızın yakalamak (Kitâbu'l-Ayn)
وباغته مباغتة: أي فاجأه
Düşmanın baskınları (Lisânü'l-Arab)
لست آمن من بغتات العدو أي فجآته
Lisânü'l-Arab'da بغت maddesi (İbn Manzûr)
بغت: البَغْتُ والبَغْتَةُ: الفَجْأَة، وَهُوَ أَن يَفْجَأَكَ الشيءُ. وَفِي التَّنْزِيلِ الْعَزِيزِ: وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً / أَي فجأَةً؛ قَالَ يَزيد بْنُ ضَبَّةَ الثَّقَفِيُّ: / ولكنَّهم ماتُوا، وَلَمْ أَدْرِ، بَغْتَةً، ... وأَفْظَعُ شيءٍ، حينَ يَفْجَؤُكَ، البَغْتُ / وَقَدْ بَغَتَه الأَمرُ يَبْغَتُه بَغْتاً: فَجِئَه. وباغَتَه مُباغَتةً وبِغاتاً: فاجأَه. وَقَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ: فَأَخَذْناهُمْ بَغْتَةً / أَي فَجْأَة. والمُباغَتةُ: المُفاجأَة. وتكرَّر ذِكر البَغْتةِ فِي الْحَدِيثِ. ولَقِيتُه بَغْتةً أَي فَجْأَةً؛ وَيُقَالُ: لَسْتُ آمَنُ مِنْ بَغَتَاتِ العَدُوِّ أَي فَجَآتِه. والباغُوتُ، أَعجمي مُعَرَّبٌ: عيدٌ لِلنَّصَارَى. / وَفِي حَدِيثِ صُلْح نَصارَى الشَّامِ: وَلَا يُظْهِرُوا بَاغُوتًا؛ قَالَ ابْنُ الأَثير: كَذَا رَوَاهُ بَعْضُهُمْ، وَقَدْ رُوِيَ بَاعُوثًا، بِالْعَيْنِ الْمُهْمَلَةِ وَالثَّاءِ الْمُثَلَّثَةِ، وسيأْتي ذِكره. والباغُوتُ: اسْمُ مَوْضِعٍ؛ قَالَ النَّابِغَةُ: / لَيْسَتْ تَرَى حَوْلَها شَخْصاً، وراكِبُها ... نَشْوانُ، فِي جُوَّةِ الباغُوتِ، مَخْمُورُ
Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 2, s. 10 — Şamile'de tam madde
Kitâbu'l-Ayn'da بغت maddesi (Halîl b. Ahmed)
البغت: البغتة، قال: وأفظع شيء حين يفجؤك البغت 3 وباغته مباغتة: أي فاجأه. بغتة.
Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 4, s. 397 — Şamile'de tam madde
Mekâyîsü'l-Luğa'da بغت maddesi (İbn Fâris)
الباء والغين والتاء أصل واحد لا يقاس عليه، منه البغت، وهو أن يفجأ الشيء. قال: وأعظم شيء حين يفجؤك البغت
Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 272 — Şamile'de tam madde
Müfredât'da بغت maddesi (Râgıb el-İsfehânî)
البغت: مفاجأة الشيء من حيث لا يحتسب. قال تعالى: لا تأتيكم إلا بغتة [الأعراف/ 187] ، وقال: بل تأتيهم بغتة [الأنبياء/ 40] ، وقال: تأتيهم الساعة بغتة [يوسف/ 107] ، ويقال: بغت كذا فهو باغت. قال الشاعر:
Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 135 — Şamile'de tam madde
بغت kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?
بَغْتَةًۭ (begteten) — ansızın: 9 kez · بَغْتَةً (begteten) — ansızın: 2 kez · بَغْتَةًۭ ۖ (begteten) — ansızın: 1 kez · بَغْتَةًۭ ۗ (begteten) — ansızın: 1 kez
بغت kökü hangi ayetlerde geçer?
- Enam Suresi 31. ayet — Allah ile karşılaşmayı yalan sayanlar, gerçekten hüsrana uğramışlardır. Nihâyet o Sa'at ansızın gelip çatınca…
- Enam Suresi 44. ayet — Onlar, verilen öğüdü unutunca, onlara her şeyin kapılarını açtık; kendilerine verilen şeylerle sevince daldıkları…
- Enam Suresi 47. ayet — De ki: "Söyleyin bana! Eğer size Allah'ın azâbı ansızın veya göz göre göre gelse, zâlimlerden başkası mı yok edilir?"
- Araf Suresi 95. ayet — Sonra kötülüğü hasenete çevirdik. Nihâyet imkânları artınca: "Atalarımızın da sıkıntılı ve bolluk günleri olmuştu."…
- Araf Suresi 187. ayet — Sana Sâ'at'ten soruyorlar. Ne zaman gerçekleşecek diye. De ki: "Onun bilgisi sadece Rabb'imin yanındadır. Onun vaktini…
- Yusuf Suresi 107. ayet — Yoksa onlar, hiç beklemedikleri bir anda Allah'ın her şeyi kaplayan azâbının gelmesinden veya o Sa'at'in onlara…
- Enbiya Suresi 40. ayet — Aslında, onlara ansızın gelecek ve onları şaşkına çevirecek. Artık onu geri çevirmeye güçleri yetmeyecek ve onlara süre…
- Hac Suresi 55. ayet — Kâfirler de Sâ'at ansızın gelinceye veya ardından başka bir gün olmayan günün azâbı gelinceye kadar ondan kuşku duymaya…
- Şuara Suresi 202. ayet — İşte bu onlara, onlar farkında olmadan, ansızın gelecektir.
- Ankebut Suresi 53. ayet — Senden azâbı hemen getirmeni istiyorlar. Eğer belirlenmiş bir zaman olmasaydı, azâp onlara elbette gelmişti. Ve o, hiç…
- Zümer Suresi 55. ayet — Hiç beklemediğiniz bir anda, size ansızın azâp gelmeden önce, Rabb'inizden size indirilen en iyi olana uyun.
- Zuhruf Suresi 66. ayet — O Sâ'at'ın, farkında değillerken, ansızın onlara gelmesinden başka bir şey mi bekliyorlar?
- Muhammed Suresi 18. ayet — İlle de o Sâ'at'in ansızın gelmesini mi bekliyorlar? Oysa onun belirtileri gelmiştir. O gelecek olduktan sonra, öğüdü…