Alay
Alay etmek, birini ya da bir şeyi eğlenceye alıp küçümsemektir. Kur'an'da elçiler ve ayetler hakkında yapılan alay ve sonuçları anlatılır.
Köklerde ne diyor?
هزا (hzA): Alay etmek temel anlamdır; birini eğlenceye alıp küçümsemek bu kökle ifade edilir.
هزا (hzA) — Alay etmek (Mekâyîs): هزئ واستهزأ، إذا سخر
هزا (hzA) — Alay, eğlenme (Lisân): الهزء والهزؤ: السخرية
Tanım
Kökün temel anlamı alay etmek, eğlenceye almaktır. Sözlükte alay ve eğlenme bu kökle ifade edilir. Kur'an'da kök, elçilere, ayetlere ve uyarılara yönelik küçümseyici tutumu anlatır. Ayetler alay edenlerin konuyu ciddiye almadığını, alay ettikleri şeyin ise kendilerine geleceğini ve onları kuşatacağını bildirir. İnananlara da alaya dalan topluluklarla, konu değişene kadar oturmamaları söylenir.
Ayetlerle
Bakara 14. ayet — İnananlarla karşılaşınca inandık diyenlerin kendi şeytanlarıyla baş başa kalınca biz alay edenleriz dediği anlatılır. Alay burada iki yüzlü tutumla birlikte görünür.
Nisa 140. ayet — Allah'ın ayetleri hakkında alay edildiğini işitince başka konuya geçilene kadar onlarla oturulmaması istenir. Alay, ayetlere karşı bir tutumdur.
Maide 57. ayet — Dinini oyun ve eğlence edinenleri yakın dost edinmeyin denir. Alay ile oyun edinme birlikte anılır.
Rad 32. ayet — Senden önceki elçilerle de alay edildiği, alay edenlere süre verilip sonra tutulduklarının söylendiği belirtilir.
Hicr 11. ayet — Alay edilmedik hiçbir elçi gelmediği bildirilir. Alay, elçilere gösterilen tekrar eden bir tepki olarak geçer.
Nahl 34. ayet — Yaptıklarının kötülüklerinin onlara isabet ettiği ve alay ettikleri şeyin onları kuşattığı söylenir. Alay konusu olan şey, sonunda alay edenlerin başına gelir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da alay etmek neyi ifade eder?
Alay, birini ya da bir şeyi eğlenceye alıp küçümsemektir. Ayetlerde elçilere, ayetlere ve uyarılara karşı gösterilen küçümseyici tutum olarak geçer.
Alay edenlerin sonu ayetlerde nasıl anlatılır?
Hud 8 ve Nahl 34'te alay ettikleri şeyin onları kuşattığı bildirilir. Ra'd 32'de ise alay edenlere süre verilip sonra tutulduklarından söz edilir.