Bağlanıp Kalma
Bağlanıp kalma, bir şeye yönelip ondan ayrılmamaktır; Kur'an'da hem putlara hem de dokunulmaz mescide bağlılık için geçer.
Köklerde ne diyor?
عكف (Ekf): Bir şeye yönelip ondan ayrılmamak ve alıkoymak temel anlamdır. İtikâf, ibadet için mescitte kalmaktır; bir şeye saygıyla bağlanıp durmak da bu kökle anlatılır.
عكف (Ekf) — Yönelmek ve alıkoymak (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على مقابلة وحبس
عكف (Ekf) — Bir şeye yönelip ondan ayrılmamak (Mekâyîs): إقبالك على الشيء لا تنصرف عنه
عكف (Ekf) — Bir şeye saygıyla yönelip ona bağlanmak (Müfredât): الإقبال على الشيء وملازمته على سبيل التعظيم
عكف (Ekf) — İbadet niyetiyle mescitte kalmak (itikâf) (Müfredât): الاحتباس في المسجد على سبيل القربة
عكف (Ekf) — Alıkonulmuş (Mekâyîs): والمعكوف: المحبوس
Tanım
Kök sözlükte bir şeye yönelip ondan ayrılmamak, alıkoymak ve alıkonulmuş olmaktır. Bir şeye saygıyla bağlanıp durmak ve ibadet niyetiyle mescitte kalmak da bu kökle anlatılır. Kur'an'da kök, kimi zaman putlara, buzağıya ve simgelere kendini adayıp durmak, kimi zaman da Mescid-i Haram'da kalanlar için kullanılır.
Ayetlerle
Araf 138. ayet — Denizi geçen İsrailoğulları, putlarına kendilerini adamış bir kavme rastlar ve Musa'dan kendilerine de bir ilah belirlemesini isterler.
Taha 91. ayet — Buzağıya kapananlar, Musa dönene kadar ona bağlanıp kalmaktan vazgeçmeyeceklerini söyler.
Taha 97. ayet — Üzerine gölge olup başından ayrılmadığın ilahına bir bak; onu yakacağız, sonra suya savuracağız denir. Kök, bir şeye bağlanıp kalmayı anlatır.
Enbiya 52. ayet — İbrahim babasına ve halkına, kendilerini adadıkları simgelerin ne olduğunu sorar.
Hac 25. ayet — Mescid-i Haram'ın içinde kalanla dışarıdan gelenin eşit kılındığı bildirilir; orada kalma anlamı bu kökle geçer.
Şuara 71. ayet — İbrahim'in halkı putlara kulluk ettiklerini ve onlara kendilerini adayıp durduklarını söyler.
Sık sorulanlar
Bu kök Kur'an'da neden hem putlar hem mescit için geçer?
Çünkü kök, bir şeye yönelip ondan ayrılmamayı anlatır. Ayetlerde bu bağlılığın nesnesi bazen put ya da simge, bazen mescittir.
Kökün sözlükteki temel anlamı nedir?
Bir şeye yönelip ondan ayrılmamak ve alıkoymaktır. Saygıyla bağlanıp durmak ve mescitte kalmak da bu anlamdan çıkar.