Bağlayıcı Söz
Bağlayıcı söz, sıkı düğümlemek ve pekiştirmek kökünden gelir; yeminle perçinlenmiş ahit anlamındaki misak bununla anılır. Kur'an'da sözün tutulması vurgulanır.
Köklerde ne diyor?
وثق (wvq): Özünde sıkı düğümleme ve pekiştirme yatar; emniyet duymak, ip ile sıkılan şey ve yeminle perçinlenen söz bu özden türer.
وثق (wvq) — Sıkı düğümlemek, sağlam kılmak (Mekâyîs): كلمة تدل على عقد وإحكام
وثق (wvq) — Birine emniyet edip gönlü rahat etmek (Müfredât): سكنت إليه واعتمدت عليه
وثق (wvq) — Yeminle pekiştirilmiş söz, ahit (mîsâk) (Müfredât): والميثاق: عقد مؤكد بيمين وعهد
وثق (wvq) — Sıkıştırıp tutmaya yarayan ip (Ayn): والوثاق: الحبل
وثق (wvq) — Kendisine emniyet edilen kimse (Müfredât): وقالوا رجل ثقة، وقوم ثقة
Tanım
Kökün özünde sıkı düğümlemek ve sağlam kılmak vardır. Sözlükler emniyet edip gönlün rahat etmesini, yeminle pekiştirilmiş sözü ve sıkıştırıp tutmaya yarayan ipi bu kökün kolları olarak verir. Kur'an'da kökten gelen misak, Allah'ın nebilerden ve toplumlardan aldığı bağlayıcı söz olarak geçer; bozmak ve yerine getirmek bu sözün karşılığıdır. Kökün sağlam kulp ve bağlama anlamı da ayetlerde görülür.
Ayetlerle
Bakara 27. ayet — Bağlayıcı sözün ardından taahhütleri bozanlar anılır ve bunlar kaybedenler diye nitelenir. Misak burada bozulması bir kayıp sayılan söz olarak geçer.
Nisa 21. ayet — Eşlerden katı, bağlayıcı bir söz alındığı hatırlatılır. Kelime, iki kişi arasındaki sözün ağırlığını gösterir.
Maide 7. ayet — Allah'ın bağladığı söz ve işittik, itaat ettik denilen anı hatırlamak istenir. Söz, kişinin kendi dediğiyle bağlandığı bir ahit olarak anlatılır.
Rad 20. ayet — Allah'a olan taahhüdü yerine getirenler ve bağlayıcı sözü bozmayanlar övülür. Sözü bozmamak, ayette olumlu bir tutum olarak sayılır.
Lokman 22. ayet — Allah'a yönelip iyileştiren kimsenin en sağlam kulpa tutunduğu söylenir. Kök burada sağlamlık anlamıyla yer alır.
Hadid 8. ayet — Elçi çağırırken bağlayıcı sözün de alınmış olduğu hatırlatılır. Ayet, söz verilmişken inanmamayı sorgular.
Sık sorulanlar
Bağlayıcı söz ne anlama gelir?
Kök, sıkı düğümlemek ve pekiştirmektir. Kur'an'da bununla yeminle perçinlenen, tutulması beklenen söz anlatılır; Allah'ın nebilerden ve toplumlardan aldığı söz de böyle anılır.
Bu kök yalnız söz ve ahit için mi kullanılır?
Hayır. Sıkıştırıp tutan ip ve sağlamlık da aynı köktendir. Lokman 22'de en sağlam kulptan söz edilirken, sözü bozma ve yerine getirme konusu Rad 20'de geçer.