Cuhud
Cuhud, doğruyu bile bile dille reddetmektir; sözlükte kök, hayrın azlığı ve kıtlıktan inkâr anlamına varır.
Köklerde ne diyor?
جحد (jHd): Hayrın azlığı, kıtlık temel anlamdır; bundan, bilerek doğruyu kabul etmemek, yani inkâr anlamı çıkar. Gönülde olanı dille reddetmek demektir.
جحد (jHd) — Hayrın azlığı, kıtlık (Mekâyîs): أصل يدل على قلة الخير
جحد (jHd) — İnkâr; ikrarın karşıtı, bilerek reddetmek (Mekâyîs): الجحود، وهو ضد الإقرار
جحد (jHd) — Kalbin kabul ettiğini dille reddetmek (Müfredât): نفي ما في القلب إثباته
جحد (jHd) — Bilerek inkâr etmek (Lisân): الجحود الإنكار مع العلم
جحد (jHd) — Yağmuru az yıl (Mekâyîs): عام جحد قليل المطر
جحد (jHd) — Geçimin daralması (Lisân): الجحد والجحد الضيق في المعيشة
Tanım
Kökün temel anlamı hayrın azlığı, kıtlıktır; buradan inkâr, yani ikrarın karşıtı çıkar. Sözlükler bunu kalbin kabul ettiğini dille reddetmek, bilerek inkâr etmek diye açıklar. Kur'an'da fiil çoğunlukla ayetlere karşı kullanılır: insanlar ayetleri, nimeti ya da gördükleri işareti reddeder. Bazı ayetlerde kişinin içinde ikna olduğu hâlde reddettiği vurgulanır.
Ayetlerle
Enam 33. ayet — Peygamberi yalancı saymadıklarını, asıl yanlış yapanların Allah'ın ayetlerini reddettiğini söyler; ret, kişiye değil ayetlere yönelmiş olarak anlatılır.
Neml 14. ayet — Reddedenlerin kendileri ikna olmuş olduğu hâlde yanlışlık ve üstünlük taslama yüzünden reddettiği belirtilir; kökün bile bile inkâr yönü açıkça görünür.
Nahl 71. ayet — Rızıkta bazılarını üstün kılan Allah'ın nimetinin reddedilmesi sorulur; cuhud burada ayetle sınırlı kalmayıp nimeti de kapsar.
Ankebut 47. ayet — Kitap verilenlerden ona inananlar olduğu, ayetleri ise ancak gerçekleri örtenlerin reddettiği söylenir.
Fussilet 15. ayet — Ad topluluğu yeryüzünde büyüklenmiş, kendilerini yaratanın daha güçlü olduğunu görmemiş ve ayetleri reddetmiştir; ret büyüklenmeyle birlikte anılır.
Ahkaf 26. ayet — Kulak, göz ve akıl verilmişken ayetleri reddedenlere bunların hiçbir yarar sağlamadığı anlatılır.
Sık sorulanlar
Cuhud ne demektir?
Kökün temelinde kıtlık vardır; Kur'an ve sözlük kullanımında doğruyu bildiği hâlde dille reddetmek, bilerek inkâr etmek anlamına gelir.
Kur'an'da cuhud neye karşı yapılır?
Ayetlerde çoğunlukla Allah'ın ayetleri reddedilir; bir ayette nimet, bir ayette de içten ikna olunan şey reddedilmiş olarak geçer.