جحد (jHd) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

جحد kökü ne anlama gelir?

Hayrın azlığı, kıtlık temel anlamdır; bundan, bilerek doğruyu kabul etmemek, yani inkâr anlamı çıkar. Gönülde olanı dille reddetmek demektir.

جحد (jHd) kökü Kuran'da 12 ayette, toplam 12 kez geçer.

جحد kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Hayrın azlığı, kıtlık (Mekâyîsü'l-Luğa)

أصل يدل على قلة الخير

İnkâr; ikrarın karşıtı, bilerek reddetmek (Mekâyîsü'l-Luğa)

الجحود، وهو ضد الإقرار

Kalbin kabul ettiğini dille reddetmek (Müfredât)

نفي ما في القلب إثباته

Bilerek inkâr etmek (Lisânü'l-Arab)

الجحود الإنكار مع العلم

Yağmuru az yıl (Mekâyîsü'l-Luğa)

عام جحد قليل المطر

Geçimin daralması (Lisânü'l-Arab)

الجحد والجحد الضيق في المعيشة

Lisânü'l-Arab'da جحد maddesi (İbn Manzûr)

جحد: الجَحْدُ والجُحُود: نَقِيضُ الإِقرار كالإِنكار وَالْمَعْرِفَةِ، جَحَدَهُ يَجْحَدُه جَحْداً وجُحوداً. الْجَوْهَرِيُّ: الجُحودُ الإِنكار مَعَ الْعِلْمِ. جَحَدَه حقَّه وَبِحَقِّهِ. والجَحْدُ والجُحْدُ، بِالضَّمِّ، وَالْجُحُودُ: قِلَّةُ الْخَيْرِ. وجَحِدَ جَحَداً، فَهُوَ جَحِدٌ وجَحْدٌ وأَجْحَدُ إِذا كَانَ ضَيِّقًا قَلِيلَ الْخَيْرِ. الْفَرَّاءُ: الجَحْدُ والجُحْدُ الضَّيْقُ فِي الْمَعِيشَةِ. يُقَالُ: جَحِدَ عَيْشُهم جَحَداً إِذا ضَاقَ واشتدَّ؛ قَالَ: وأَنشدني بَعْضُ الأَعراب فِي الجَحد: / لَئِنْ بَعَثَتْ أُمُّ الحُمَيْدَيْنِ مَائِرًا، ... لَقَدْ غَنِيَتْ فِي غَيْرِ بُوسٍ وَلَا جَحْدِ / والجَحَدُ، بِالتَّحْرِيكِ: مِثْلُهُ؛ يُقَالُ: نَكَداً لَهُ وجَحَداً وأَرض جَحْدَة: يَابِسَةٌ لَا خَيْرَ فِيهَا. وَقَدْ جَحِدَت وجَحِدَ النَّبَاتُ: قلَّ وَنَكِدَ. والجَحْد: الْقِلَّةُ مِنْ كُلِّ شيءٍ، وَقَدْ جُحِدَ. وَرَجُلٌ جَحِدٌ وجَحْدٌ: كَقَوْلِهِمْ نَكِدٌ ونَكْدٌ. ونَكْداً لَهُ وجَحْدَاً: دعاءٌ عَلَيْهِ. وَعَامٌ جَحِدٌ قَلِيلُ الْمَطَرِ. وجَحِدَ النبتُ إِذا قلَّ وَلَمْ يَطُلْ. أَبو عَمْرٍو: أَجْحَدَ الرَّجُلُ وجَحَدَ إِذا أَنْفَضَ وَذَهَبَ مَالُهُ؛ وأَنشد الْفَرَزْدَقُ: / وبَيْضاءَ مِنْ أَهل الْمَدِينَةِ لم تَذُقْ ... يَبِيساً، وَلَمْ تَتْبَعْ حَمولةَ مُجْحِدِ / قَالَ ابْنُ بَرِّيٍّ: أَورده شَاهِدًا عَلَى مُجْحِدٍ لِلْقَلِيلِ الْخَيْرِ، وَصَوَابُهُ: لِبَيْضَاءَ مِنْ أَهل الْمَدِينَةِ؛ وَقَبْلَهُ: / إِذا شئتُ غَنَّاني، مِنَ الْعَاجِ، قاصِفٌ ... عَلَى مِعْصَمٍ رَيَّانَ لَمْ يَتَخَدَّدِ / وَفَرَسٌ جَحْدٌ والأُنثى جَحْدَةٌ، وَهُوَ الْغَلِيظُ الْقَصِيرُ، وَالْجَمْعُ جِحاد. شَمِرٌ: الجُحاديَّة قِرْبَةٌ مُلِئَتْ لَبَنًا أَو غَرارة مُلِئَتْ تَمْرًا أَو حِنْطَةً؛ وأَنشد: / وَحَتَّى تَرَى أَن العَلاة تُمِدُّها ... جُحاديَّةٌ، والرائحاتُ الرواسمُ وَقَدْ مَضَى تَفْسِيرُهُ فِي تَرْجَمَةِ عَلأَ. وجُحادةُ: اسْمُ رَجُلٍ. والجُحاديُّ: الضَّخْمُ، حَكَاهُ يَعْقُوبُ، قَالَ وَالْخَاءُ لُغَةٌ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr, cilt 3, s. 106 — Şamile'de tam madde

Kitâbu'l-Ayn'da جحد maddesi (Halîl b. Ahmed)

الجحود: ضد الاقرار كالانكار والمعرفة. والجحد: من الضيق والشح. ورجل جحد: قليل الخير، قال: لا جحدا ابتغينه ولا جدا ... يعدن من هازلنه غدا غدا 1

Kaynak: Kitâbu'l-Ayn, Halîl b. Ahmed, cilt 3, s. 72 — Şamile'de tam madde

Mekâyîsü'l-Luğa'da جحد maddesi (İbn Fâris)

الجيم والحاء والدال أصل يدل على قلة الخير. يقال عام جحد قليل المطر. ورجل جحد فقير، وقد جحد وأجحد. قال ابن دريد: والجحد من كل شيء القلة. قال الشاعر: ولن يرى ما عاش إلا جحدا وقال الشيباني: [أجحد الرجل وجحد إذا أنفض وذهب ماله. وأنشد للفرزدق] : وبيضاء من أهل المدينة لم تذق ... بئيسا ولم تتبع حمولة مجحد ومن هذا الباب الجحود، وهو ضد الإقرار، ولا يكون إلا مع علم الجاحد به أنه صحيح. قال الله تعالى: {وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم} [النمل: 14] . وما جاء جاحد بخير قط.

Kaynak: Mekâyîsü'l-Luğa, İbn Fâris, cilt 1, s. 425 — Şamile'de tam madde

Müfredât'da جحد maddesi (Râgıb el-İsfehânî)

الجحود: نفي ما في القلب إثباته، وإثبات ما في القلب نفيه، يقال: جحد جحودا وجحدا قال عز وجل: وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم [النمل/ 14] ، وقال عز وجل: بآياتنا يجحدون [الأعراف/ 51] . وتجحد تخصص بفعل ذلك، يقال: رجل جحد: شحيح قليل الخير يظهر الفقر، وأرض جحدة: قليلة النبت، يقال: جحدا له ونكدا، وأجحد: صار ذا جحد.

Kaynak: Müfredât, Râgıb el-İsfehânî, cilt 1, s. 187 — Şamile'de tam madde

جحد kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

يَجْحَدُونَ (yechadune) — bile bile inkar: 7 kez · يَجْحَدُ (yechadu) — inkar etmez: 3 kez · جَحَدُوا۟ (cehadu) — inkar etti: 1 kez · وَجَحَدُوا۟ (ve cehadu) — ve inkar ettiler: 1 kez

جحد kökü hangi ayetlerde geçer?

• Enam Suresi 33. ayet — Doğrusu, onların söyledikleri sözlerin seni üzdüğünü biliyoruz. Aslında onlar seni yalanlamıyorlar; o zâlimler açıkça…
• Araf Suresi 51. ayet — Onlar ki, dinlerini bir oyun ve eğlence yerine koydular. Dünya hayatı onları aldattı. Onlar, karşılaşacakları bugünü…
• Hud Suresi 59. ayet — İşte Âd halkı Rabb'lerinin âyetlerini inkâr ettiler ve Resûllerine isyan ettiler. İnatçı zorbanın her buyruğuna uydular.
• Nahl Suresi 71. ayet — Allah, rızık konusunda kiminizi kiminize üstün kıldı. Üstün kılınanlar; rızıklarını yeminle hak sahibi oldukları…
• Neml Suresi 14. ayet — Doğruluğundan emin oldukları halde, haksızca ve büyüklenerek mücadele ettiler. Ama bozguncuların sonlarının nasıl…
• Ankebut Suresi 47. ayet — İşte böylece sana Kitâp'ı indirdik. Kendilerine Kitâp ulaştırdıklarımız, ona îmân ederler. Şu kimselerden de ona îmân…
• Ankebut Suresi 49. ayet — Hayır! O, kendilerine ilim verilenlerin gönüllerinde yer eden apaçık âyetlerdir. Bizim âyetlerimizi zâlimlerden başkası…
• Lokman Suresi 32. ayet — Ve karanlık gölgeler gibi dalgalar onları sardığı zaman, dini Ona has kılarak Allah'a yalvarırlar. Ama onları karaya…
• Mümin Suresi 63. ayet — Allah'ın âyetlerini bile bile reddedenler, işte böyle haktan uzaklaşmışlardı.
• Fussilet Suresi 15. ayet — Âd'a gelince, onlar yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar: "Bizden daha güçlü kim olabilir?" dediler. Kendilerini…
• Fussilet Suresi 28. ayet — İşte böyle! Allah'ın düşmanlarının cezası ateştir. Âyetlerimizi bilerek reddetmeleri nedeniyle ceza olarak, onlar için…
• Ahkaf Suresi 26. ayet — Ant olsun ki Biz, onlara, size vermediğimiz nice imkânlar vermiştik. Onlara da kulaklar, gözler ve fûad verdik. Ne var…