Günah
İsm, yavaşlık ve geride kalmaktır; günah, sahibini hayırdan geri bırakan iştir. Kur'an'da kök hem işlenen suçu hem onun sonucunu anlatır.
Köklerde ne diyor?
اثم (Avm): Yavaşlık ve geride kalmak temel anlamdır; günah, sahibini hayırdan geri bırakan iştir. Günahın cezası ve günahtan sakınmak da bu kökten gelir.
اثم (Avm) — Yavaşlık, geri kalmak (Mekâyîs): تدل على أصل واحد، وهو البطء والتأخر
اثم (Avm) — Günahkâr hayırdan geri kalmış olandır (Mekâyîs): لأن ذا الإثم بطيء عن الخير متأخر عنه
اثم (Avm) — Sevaba ulaşmayı geciktiren işler (Müfredât): الإثم والأثام: اسم للأفعال المبطئة عن الثواب
اثم (Avm) — Günah, suç (Lisân): الإثم: الذنب
اثم (Avm) — Günahın cezası (esâm) (Ayn): والأثام في جملة التفسير: عقوبة الإثم
اثم (Avm) — Günahtan sakınıp el çekmek (Ayn): وتأثم، أي: تحرج من الإثم وكف عنه
Tanım
Kökün temel anlamı yavaşlık ve geride kalmaktır; sözlükler günahkarı hayırdan geri kalmış kişi olarak anlatır. Sevaba ulaşmayı geciktiren işler, günah, suç ve günahın cezası da bu kökte toplanır. Kur'an'da isim, açık ve gizli olabilen bir tutum olarak geçer; iftira, haksızlık ve hayasızlıkla yan yana anılır. Büyük olanlarından kaçınanlar ayrıca övülür.
Ayetlerle
Ali İmran 178. ayet — Gerçekleri örtenlere süre verilmesinin onlar için hayır olmadığı, zararlarına neden olacak şeyleri artırmaları için olduğu söylenir. İsm, artabilen bir yük olarak geçer.
Nisa 20. ayet — Eş değiştirmek isteyenlere önceki eşe verilen maldan bir şey almamaları söylenir; bunun büyük bir iftira ve açık bir günah olacağı belirtilir.
Enam 120. ayet — Günahın gizlisini de açığını da bırakmak emredilir. Günah kazananların işledikleri yüzünden cezalandırılacağı bildirilir.
Araf 33. ayet — Rabbin ancak açık ve gizli hayasızlıkları, günahı, haksız baş kaldırmayı, ortak koşmayı ve Allah hakkında bilmeden söz söylemeyi haram kıldığı bildirilir.
Furkan 68. ayet — Allah ile birlikte başka bir ilaha çağrı yapmayan, nefsi haksız yere etkisiz kılmayan ve zina yapmayanların niteliği sayılır; bunları yapan günahın karşılığıyla karşılaşır.
Şura 37. ayet — Günahın büyüklerinden ve hayasızlıklardan uzak duranlar ve öfkelendiklerinde bağışlayanlar anılır. Günahtan sakınmak övülen bir tutum olarak verilir.
Sık sorulanlar
Günah kökünün sözlük anlamı nedir?
Temel anlam yavaşlık ve geride kalmaktır. Sözlükler günahkarı hayırdan geri kalmış olarak tanımlar; kök aynı zamanda suç ve onun cezası için de kullanılır.
Kur'an'da günah açık ve gizli olarak ayrılır mı?
Evet. Altıncı sure ayetinde günahın gizlisini de açığını da bırakmak söylenir; yedinci sure ayetinde ise günah, açık ve gizli hayasızlıklarla birlikte sayılır.