İman
Sözlükte gönlün rahat olması, korkunun gitmesi ve güven; Kur'an'da inanıp güvenmek ve güvenilir olmak anlamında kullanılır.
Köklerde ne diyor?
امن (Amn): Gönlün sükûnu ve korkunun gitmesi temel anlamdır. Güven (emn), hıyanetin karşıtı olan emanet ve doğrulayıp inanmak (îmân) bu kökten doğar.
امن (Amn) — Hıyanetin karşıtı: emanet (Mekâyîs): الأمانة التي هي ضد الخيانة
امن (Amn) — İçin rahat olması, korkunun gitmesi (Müfredât): طمأنينة النفس وزوال الخوف
امن (Amn) — Doğrulamak, tasdik (Ayn): والإيمان: التصديق نفسه
امن (Amn) — Korkunun karşıtı: güven (Ayn): الأمن: ضد الخوف
امن (Amn) — Küfrün karşıtı: iman (Lisân): والإيمان: ضد الكفر
Tanım
Kökün temel anlamı gönlün sükûnu ve korkunun gitmesidir. Güven (emn), hıyanetin karşıtı olan emanet ve doğrulayıp inanmak (îmân) bu kökten doğar; sözlüklerde iman küfrün karşıtı olarak da geçer. Kur'an'da kök hem 'inanıp güvenenler' diye bir topluluğu anar hem de güvenli yer, sözleşme ve görülmeyene bağlılık gibi kullanımlarda görünür. Burada iman, güvenle ilişkili bir bağlanma biçimidir.
Ayetlerle
Bakara 3. ayet — Görünmeyene iman edenler, salatı ikame edenler ve rızıklarından infak edenler birlikte sayılır; iman bir bilgi değil, görmediğine karşı sürdürülen güvenli bağlılık olarak geçer.
Tevbe 6. ayet — Ortak koşanlardan biri korunma isterse Allah'ın sözünü işitene kadar korunur, sonra 'me'men'ine, yani güvenli yerine ulaştırılır. Kök burada güvenlik anlamıyla görünür.
Maide 1. ayet — 'Ey inanıp güvenenler! Sözleşmeleri tastamam yerine getirin' denir; iman edenlere seslenilir ve onlardan verdikleri sözlere bağlı kalmaları istenir.
Hud 23. ayet — İnanıp güvenenler, düzeltici işler yapanlar ve Rablerine samimiyetle bağlı olanlar cennet arkadaşları olarak anılır; iman iş ve bağlılıkla birlikte verilir.
Enam 12. ayet — Kendilerini kayba uğratanlar 'inanıp güvenmezler' diye anılır; kıyamet günü toplanacak olanlar bu bağlamda zikredilir. İmansızlık burada güvenin yokluğu olarak görünür.
Yunus 2. ayet — Nebiye inanıp güvenenlere Rableri katında bir doğruluk kademesi olduğunu müjdelemesi söylenir; iman edenler müjdenin muhatabıdır.
Sık sorulanlar
İman kelimesinin sözlük anlamı nedir?
Kök gönlün rahat olması ve korkunun gitmesi demektir. Buradan güven, emanet ve doğrulayıp inanmak anlamları doğar; sözlükler imanı küfrün, emaneti hıyanetin karşıtı sayar.
Kur'an'da 'inanıp güvenenler' ifadesi neden böyle çevrilir?
Kök hem güven hem inanç anlamını taşır. Ayetlerde aynı köken güvenli yeri, sözleşmeye bağlılığı ve görünmeyene bağlanmayı anlatır; bu yüzden iki yönü birlikte karşılayan bir ifade kullanılır.