İmla
İmla, kökte bir şeyin zamanda uzamasıdır; Allah'ın süre tanıması, mühlet vermesi bu köktendir.
Köklerde ne diyor?
ملو (mlw): Bir şeyin zamanda ya da başka bir yönde uzaması temel anlamdır. Allah'ın mühlet verip süre tanıması (imlâ), uzun ömür ve yazı yazdırmak da bu köktendir.
ملو (mlw) — Zamanda ya da başka bir şeyde uzama (Mekâyîs): يدل على امتداد في شيء زمان أو غيره
ملو (mlw) — Mühlet vermek, ertelemek, ömrü uzatmak (Lisân): الإملاء: الإمهال والتأخير وإطالة العمر
ملو (mlw) — Allah'ın dilediğine bolluk ve güven içinde süre tanıması (Ayn): يملي لمن يشاء فيؤجله في الخفض والسعة والأمن
ملو (mlw) — Gece ile gündüz (melevân) (Mekâyîs): والملوان: الليل والنهار
ملو (mlw) — Yazı yazdırmak (imlâ) (Mekâyîs): ومن الباب إملاء الكتاب
Tanım
Kökün sözlük anlamı, bir şeyin zamanda ya da başka bir yönde uzamasıdır. Mühlet vermek, ertelemek ve ömrü uzatmak bu temelden gelir; Allah'ın bolluk ve güven içinde süre tanıması da bu kökle anlatılır. Kur'an'da kök çoğunlukla Allah'ın gerçekleri örtenlere ya da yanlış yapan kentlere süre vermesi, ardından onları yakalaması bağlamında geçer.
Ayetlerle
Ali İmran 178. ayet — Gerçekleri örtenler, kendilerine süre verilmesini hayır sanmasın denir. Süre verilmesi, yükleneceklerin artması içindir ve onlara küçük düşürücü bir azap vardır.
Araf 183. ayet — Allah, onlara süre verdiğini söyler ve planının sağlam olduğunu bildirir. Ayette süre tanıma, Allah'ın tedbirinin bir yönü olarak geçer.
Rad 32. ayet — Senden önceki elçilerle de alay edilmiştir. Allah gerçekleri örtenlere süre verir, sonra onları yakalar ve sonucun nasıl olduğunu sorar.
Hac 48. ayet — Yanlış yapıp duran nice kente süre verildiği, sonra onların yakalandığı anlatılır. Dönüş yerinin Allah'a ait olduğu bildirilir.
Meryem 46. ayet — İbrahim'in babası ona, durmazsa taşa tutacağını söyler ve uzun bir süre kendisinden uzak durmasını ister. Kök burada uzun zaman, mühlet anlamına gelir.
Muhammed 25. ayet — Doğru yol kendilerine açıkça gösterildikten sonra gerisin geri dönenlere şeytanın işlerini süslediği, onlara uzun uzadıya süre tanındığı bildirilir.
Sık sorulanlar
İmla ne demektir?
Kökte bir şeyin zamanda uzamasıdır. Kur'an'da Allah'ın bir topluma süre tanıması, mühlet vermesi anlamında geçer; ardından gelen yakalama aynı ayetlerde anılır.
Süre tanımak Kur'an'da hayır mı sayılır?
3:178'e göre gerçekleri örtenler süre verilmesini kendileri için hayır saymamalıdır. Ayet sürenin yüklerinin artması için olduğunu bildirir.