Nefh
Şişirip yükseltmek; üflemek. Kur'an'da insana ruh üflenmesi, sura üflenmesi ve demir körükle üflenmesi için geçer.
Köklerde ne diyor?
نفخ (nfx): Şişmek ve yükselmek temel anlamdır. Bir şeye hava üflemek, sûra üflemek ve ruh üflemek bu kökle anlatılır; gündüzün yükselmesi de mecazen buradandır.
نفخ (nfx) — Şişmek, yükselmek (Mekâyîs): أصل صحيح يدل على انتفاخ وعلو
نفخ (nfx) — Bir şeye hava üflemek (Müfredât): النفخ: نفخ الريح في الشيء
نفخ (nfx) — İlk yaratılışta ruh üflemek (Müfredât): ومنه نفخ الروح في النشأة الأولى
نفخ (nfx) — Gündüzün yükselmesi (Mekâyîs): ويقال انتفخ النهار: علا
نفخ (nfx) — Şişman adam (Mekâyîs): والمنفوخ: الرجل السمين
نفخ (nfx) — Demirci körüğü (Lisân): والمنفاخ: كير الحداد
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı şişmek ve yükselmektir. Bir şeye hava üflemek, ilk yaratılışta ruh üflemek ve demirci körüğü bu kökten anlatılır; gündüzün yükselmesi de mecazen buradandır. Kur'an'da kök üç bağlamda geçer: insanın düzenlendikten sonra ruhtan üflenmesi, sura üflenmesiyle başlayan olaylar ve demir parçalarının üflenerek ateşe çevrilmesi.
Ayetlerle
Enam 73. ayet — Sura üflendiği gün mülkün Allah'a ait olduğu bildirilir. Üfleme burada bir günün başlangıcını belirleyen eylemdir.
Hicr 29. ayet — İnsan düzenlendikten sonra ona ruhtan üflenir ve ardından boyun eğilmesi istenir.
Kehf 96. ayet — Demir parçaları iki engelin arasına yerleştirildikten sonra üflenmesi istenir ve sonra o şey ateş haline getirilir.
Enbiya 91. ayet — Irzını koruyan Meryem'e ruhtan üflendiği ve onun ile oğlunun alemler için ayet kılındığı bildirilir.
Secde 9. ayet — İnsan düzenlenir, ona ruhtan üflenir ve kulak, göz ile gönüller kılınır; karşılığında az şükrettikleri söylenir.
Yasin 51. ayet — Sura üflenince insanlar mezarlarından Rablerine doğru sıyrılıp çıkarlar. Üfleme çıkışın işaretidir.
Sık sorulanlar
Nefh kökü sözlükte ne anlatır?
Temel anlamı şişmek ve yükselmektir. Bir şeye hava üflemek, ruh üflemek ve demirci körüğü bu kökten gelir; gündüzün yükselmesi de mecazen aynı kökle anlatılır.
Kur'an'da üfleme hangi konularda geçer?
İnsana ruh üflenmesinde, sura üflenmesinde ve demirin üflenerek ateşe çevrilmesinde geçer. Her bağlamda üfleme, yeni bir durumu başlatan eylemdir.