Öğüt
Öğüt, sonuçları hatırlatarak uyarmak ve kalbi yumuşatacak iyiliği anımsatmaktır; Kur'an'da vahyin kendisi de öğüt diye anılır.
Köklerde ne diyor?
وعظ (wEZ): Korku hatırlatarak uyarmak temel anlamdır; öğüt, insanın kalbini yumuşatacak iyiliği hatırlatmaktır.
وعظ (wEZ) — Korkutmak, uyarmak (Mekâyîs): فالوعظ: التخويف
وعظ (wEZ) — Korkutmayla birlikte sakındırmak (Müfredât): الوعظ: زجر مقترن بتخويف
وعظ (wEZ) — Kalbi yumuşatan iyiliği hatırlatmak (Mekâyîs): هو التذكير بالخير وما يرق له قلبه
وعظ (wEZ) — Nasihat, sonuçları hatırlatmak (Lisân): النصح والتذكير بالعواقب
وعظ (wEZ) — Öğüdü kabul etmek (Ayn): واتعظ: تقبل العظة
Tanım
Kökün sözlük anlamı korku hatırlatarak uyarmak, kalbi yumuşatan iyiliği anımsatmak ve sonuçları göstermektir. Kur'an'da iki biçimde geçer: Allah'ın kullarına bir şeyi emredip sakındırması (yeâzu, 'size öğüt veriyor') ve vahyin, levhaların, kitapların ya da geçmiş bir olayın ibret verici öğüt olması (mevize). Öğüt, çoğu yerde vahyin sınırlarına uyup korunanlarla birlikte anılır; amaç hatırlamak ve dönmemektir.
Ayetlerle
Bakara 66. ayet — Sebt günü sınırını çiğneyenlerin cezası, kendinden öncekilere ve sonrakilere ibret, korunanlar için de öğüt diye anılır; geçmiş bir olay öğüt olur.
Ali İmran 138. ayet — Bu Kur'an insanlar için açıklama, korunanlar için yol gösterici ve öğüt diye anılır; öğüt burada vahyin kendisinin bir niteliğidir.
Araf 145. ayet — Musa'ya verilen levhalarda her şeyden bir öğüt ve her şey için ayrıntılı açıklama yazılmıştır; öğüt ile açıklama yan yana durur.
Yunus 57. ayet — Rabbin gönderdiği öğüt, göğüslerdekine şifa, inananlara yol gösterici ve rahmet olarak sayılır; öğüt kalbe yönelen bir ilaç gibi anılır.
Nahl 90. ayet — Allah adaleti, iyileştirmeyi ve yakınlara vermeyi emreder, kötülükten engeller ve bunları 'size öğüt veriyor' diye bildirir; amaç düşünüp hatırlamaktır.
Nur 17. ayet — Allah, inananlara bir daha benzerine dönmemeleri için öğüt verir; öğüt, yinelenmesi istenmeyen bir davranıştan sakındırma biçimindedir.
Sık sorulanlar
Kur'an'da öğüt ne demektir?
Kökün anlamı korku hatırlatarak uyarmak ve kalbi yumuşatan iyiliği anımsatmaktır. Kur'an'da hem Allah'ın emir ve sakındırması hem de vahyin kendisi öğüt diye anılır.
Öğütten kimler yararlanır?
Ayetler öğüdü çoğunlukla vahyin sınırlarına uyup korunanlarla ve inananlarla birlikte anar; öğüt onlar için yol gösterici ve rahmettir. Bazı ayetlerde ise öğüt verilse de kimse değişmez.