وعظ (wEZ) Kökü — Kuran'da Anlamı ve Ayetler

وعظ kökü ne anlama gelir?

Korku hatırlatarak uyarmak temel anlamdır; öğüt, insanın kalbini yumuşatacak iyiliği hatırlatmaktır.

وعظ (wEZ) kökü Kuran'da 24 ayette, toplam 25 kez geçer.

وعظ kökünün sözlüklerde öne çıkan anlamları

Korkutmak, uyarmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

فالوعظ: التخويف

Korkutmayla birlikte sakındırmak (Müfredât)

الوعظ: زجر مقترن بتخويف

Kalbi yumuşatan iyiliği hatırlatmak (Mekâyîsü'l-Luğa)

هو التذكير بالخير وما يرق له قلبه

Nasihat, sonuçları hatırlatmak (Lisânü'l-Arab)

النصح والتذكير بالعواقب

Öğüdü kabul etmek (Kitâbu'l-Ayn)

واتعظ: تقبل العظة

Lisânü'l-Arab'da وعظ maddesi (İbn Manzûr)

وعظ: الوَعْظ والعِظةُ والعَظةُ والمَوْعِظةُ: النُّصْح والتذْكير بالعَواقِب؛ قَالَ ابْنُ سِيدَهْ: هُوَ تَذْكِيرُكَ للإِنسان بِمَا يُلَيِّن قلبَه مِنْ ثَوَابٍ وعِقاب. وَفِي الْحَدِيثِ: / لأَجْعلنك عِظة / أَي مَوْعظة وعِبرة لِغَيْرِكَ، وَالْهَاءُ فِيهِ عِوَضٌ مِنَ الْوَاوِ الْمَحْذُوفَةِ. وَفِي التَّنْزِيلِ: فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ؛ لَمْ يَجِئْ بِعَلَامَةِ التأْنيث لأَنه غَيْرُ حَقِيقِيٍّ أَو لأَن الموعِظة فِي مَعْنَى الوَعْظ حَتَّى كأَنه قَالَ: فَمَنْ جَاءَهُ وَعْظٌ مِنْ رَبِّهِ، وَقَدْ وَعَظه وَعْظاً وعِظة، واتَّعَظَ هُوَ: قَبِل الْمَوْعِظَةَ، حِينَ يُذكر الْخَبَرُ وَنَحْوُهُ. وَفِي الْحَدِيثِ: / وَعَلَى رأْس السِّرَاطِ واعظُ اللَّهِ فِي قَلْبِ كُلِّ مُسْلِمٍ، يَعْنِي حُجَجه الَّتِي تَنْهاه عَنِ الدُّخول فِيمَا مَنَعَهُ اللَّهُ مِنْهُ وحرَّمه عَلَيْهِ وَالْبَصَائِرُ الَّتِي جَعَلَهَا فِيهِ. وَفِي الْحَدِيثُ أَيضاً: / يأْتي عَلَى الناسِ زَمان يُسْتَحَلُّ فِيهِ الرِّبَا بِالْبَيْعِ والقَتلُ بِالْمَوْعِظَةِ؛ قَالَ: هُوَ أَن يُقتل البَريءُ ليتَّعِظَ بِهِ المُرِيب كَمَا قَالَ الْحَجَّاجُ فِي خُطْبَتِهِ: وأَقْتلُ الْبَرِيءَ بالسَّقِيم. وَيُقَالُ: السَّعِيدُ مَنْ وُعِظ بِغَيْرِهِ والشقيُّ مَنِ اتَّعَظ بِهِ غَيْرُهُ. قَالَ: وَمِنْ أَمثالهم الْمَعْرُوفَةِ: لَا تَعِظيني وتَعَظْعَظِي أَي اتَّعِظي وَلَا تَعِظيني؛ قَالَ الأَزهري: وَقَوْلُهُ وَتَعَظْعَظِي وإِن كَانَ كَمُكَرَّرِ الْمُضَاعَفِ فأَصله مِنَ الْوَعْظِ كَمَا قَالُوا خَضْخَضَ الشيءَ فِي الْمَاءِ، وأَصله من خَضَّ.

Kaynak: Lisânü'l-Arab, İbn Manzûr

وعظ kökünden türeyen kelimeler Kuran'da kaç kez geçer?

وَمَوْعِظَةًۭ (ve mev'izeten) — ve bir öğüt: 3 kez · وَمَوْعِظَةٌۭ (ve mev'izetun) — ve bir öğüt: 2 kez · يَعِظُكُم (yeizukum) — size öğüt veriyor: 2 kez · يُوعَظُ (yuazu) — öğütlenen: 2 kez · أَعِظُكَ (eizuke) — seni sakındırıyorum: 1 kez · أَعِظُكُم (eizukum) — size öğütleyeyim: 1 kez · أَوَعَظْتَ (eveazte) — öğüt versen de: 1 kez · ٱلْوَٰعِظِينَ (l-vaizine) — öğüt verenler-: 1 kez · تَعِظُونَ (teizune) — öğüt veriyorsunuz: 1 kez · تُوعَظُونَ (tuazune) — size öğütlenen: 1 kez · فَعِظُوهُنَّ (feizuhunne) — öğüt verin: 1 kez · مَّوْعِظَةًۭ (mev'izeten) — öğüte dair: 1 kez · مَوْعِظَةٌۭ (mev'izetun) — bir öğüt: 1 kez · مَّوْعِظَةٌۭ (mev'izetun) — bir öğüt: 1 kez · وَٱلْمَوْعِظَةِ (velmev'izeti) — ve öğütle: 1 kez · وَعِظْهُمْ (ve izhum) — ve onlara öğüt ver: 1 kez · يَعِظُكُمُ (yeizukumu) — size öğüt veriyor: 1 kez · يَعِظُكُمْ (yeizukum) — size böyle öğüt verir: 1 kez · يَعِظُهُۥ (yeizuhu) — öğüt vererek: 1 kez · يُوعَظُونَ (yuazune) — öğütlenen: 1 kez

وعظ kökü hangi ayetlerde geçer?

• Bakara Suresi 66. ayet — Biz bunu, onlara ve onlardan sonra gelecek kuşaklara ibret; muttakîlere de bir öğüt olarak yaptık.
• Bakara Suresi 231. ayet — Boşadığınız kadınlar, iddetlerini tamamlayınca, onları ya meşru bir şekilde tutun ya da meşru bir şekilde bırakın…
• Bakara Suresi 232. ayet — Boşadığınız kadınlar, bekleme sürelerini tamamlayınca; aralarında meşru bir şekilde anlaştıkları takdirde, onların…
• Bakara Suresi 275. ayet — Ribâ yiyenler, ancak şeytânın dokunuşuyla çarptığı kimselerin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların, "Alışveriş de ribâ…
• Ali İmran Suresi 138. ayet — Bu; insanlar için bir açıklama, takvâ sahipleri için bir hidâyet ve öğüttür.
• Nisa Suresi 34. ayet — Erkekler, kadınlar üzerinde kavvâmdırlar. Kendi mallarından infak etmelerinden dolayı Allah bazınızı bazınıza göre…
• Nisa Suresi 58. ayet — Allah, emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi buyurmaktadır. Allah…
• Nisa Suresi 63. ayet — Allah, bu kimselerin kalplerinde olanı biliyor. Onlara aldırma, onlara öğüt ver ve onlara kendilerini etkileyici söz…
• Nisa Suresi 66. ayet — Eğer biz onlara: "Kendinizi öldürün veya yurtlarınızdan çıkın" diye yazsaydık, çok azı hariç bunu yapmazlardı. Eğer…
• Maide Suresi 46. ayet — Onların ardından, Tevrât'ı tasdik edici olarak, Meryem Oğlu Îsâ'yı gönderdik. Biz ona, içinde hidâyet ve nûr bulunan…
• Araf Suresi 145. ayet — Ona verdiğimiz levhalarda öğüt olmak üzere her şeyi açık bir şekilde yazdık. "Onu kuvvetle tut ve halkına da onu en iyi…
• Araf Suresi 164. ayet — Onlardan bir topluluk dedi ki: "Allah'ın yok edeceği veya şiddetli bir azâp ile cezalandıracağı bir halka ne diye öğüt…
• Yunus Suresi 57. ayet — Ey insanlar! Rabb'inizden size bir öğüt; göğüslerde olana bir şifa, Mü'minler için bir hidâyet ve rahmet gelmiştir.
• Hud Suresi 46. ayet — Dedi ki: "Ey Nûh! O senin ehlinden değildir. Zira onun yaptığı doğru olmayan bir işti. Öyleyse hakkında bilgin olmayan…
• Hud Suresi 120. ayet — Elçilerin haberlerinden, gönlünü yatıştıracak her şeyi sana anlatıyoruz. Bu hususta sana Hakk, Mü'minlere de öğüt ve…
• Nahl Suresi 90. ayet — Allah; adaleti, ihsanı ve yakınlarınızda olanlara yardım etmeyi, buyurmakta; fahşâdan, münkerden ve beğyiden men…
• Nahl Suresi 125. ayet — Rabb'inin yoluna, hikmetle ve haseneti öğütleyerek çağır. Onlarla en iyi şekilde mücadele et. Kuşkusuz Rabb'in, kimin…
• Nur Suresi 17. ayet — Allah size öğüt veriyor: Eğer îmân etmiş kimselerseniz, böyle bir şeyi yapmayı ebediyen yasaklıyor.
• Nur Suresi 34. ayet — Ve ant olsun ki size gerçeği apaçık gösteren âyetler, sizden önce yaşamış olan kuşaklardan örnekler ve takvâ sahipleri…
• Şuara Suresi 136. ayet — "Bize öğüt versen de veya öğüt verenlerden olmasan da bizim için birdir." dediler.
• Lokman Suresi 13. ayet
• Sebe Suresi 46. ayet
• Mücadele Suresi 3. ayet
• Talak Suresi 2. ayet