Redd
Redd, bir şeyi geri çevirmek ya da eski yerine döndürmektir. Kur'an'da insanın Allah'a döndürülmesi, bir işin kaynağına yönlendirilmesi ve geri çevrilmeyen azap bu kökle anlatılır.
Köklerde ne diyor?
ردد (rdd): Bir şeyi geri çevirmek temel anlamdır. Bir şeyi kendisiyle ya da bir haliyle döndürmek, dinden dönmek (irtidat) ve insanların Allah'a döndürülmesi bundan doğar.
ردد (rdd) — Geri döndürmek (Mekâyîs): أصل واحد مطرد منقاس، وهو رجع الشيء
ردد (rdd) — Bir şeyi kendisiyle ya da bir haliyle çevirmek (Müfredât): الرد: صرف الشيء بذاته، أو بحالة من أحواله
ردد (rdd) — Mürted: kendini küfrüne döndüren (Mekâyîs): وسمي المرتد لأنه رد نفسه إلى كفره
ردد (rdd) — Dönüşü olmayan, önlenemeyen (Lisân): وأمر الله لا مرد له
ردد (rdd) — Bir şeyi düşmekten alıkoyan dayanak (Mekâyîs): والرد: عماد الشيء الذي يرده
ردد (rdd) — Boşanmış kadın (Mekâyîs): والمردودة: المرأة المطلقة
Tanım
Kökün temel anlamı bir şeyi geri döndürmektir. Sözlükler bir şeyi kendisiyle ya da bir hâliyle çevirmeyi, dönüşü olmayan ve önlenemeyen şeyi, dinden dönen kimseyi bu kökte sayar. Kur'an'da kök dört yönde görünür: insanı inandıktan sonra geri çevirmek isteyenler, anlaşmazlığı Allah'a ve elçisine döndürmek, kişinin kendisine verilenin geri verilmesi ve Allah'a döndürülme. Geri çevrilmeyecek azap da aynı kökle anlatılır.
Ayetlerle
Ali İmran 100. ayet — Kitap verilenlerden bir kesime uyulursa, inandıktan sonra sizi gerçekleri örtenler olarak döndürecekleri söylenir. Kök, bir hâlden başka bir hâle çevirmeyi gösterir.
Nisa 59. ayet — Bir şeyde anlaşmazlığa düşülürse onu Allah'a ve elçisine döndürmek istenir. Burada redd, bir meseleyi hakemlik için kaynağına götürmek anlamındadır.
Enam 27. ayet — Ateşin üzerinde tutuklananlar keşke döndürülsek derler. Kök, kişinin geldiği yere geri çevrilmesini ifade eder.
Yunus 30. ayet — Herkesin yaptığı ortaya çıkar ve insanlar gerçek Mevlaları Allah'a döndürülür. Dönüş, kişinin kendi isteğinden bağımsız bir geri çevrilme olarak anlatılır.
Hud 76. ayet — İbrahim'e, onlara geri döndürülmesi olmayan bir azabın geleceği bildirilir. Kök, önlenemeyen olay için geçer.
Yusuf 65. ayet — Yusuf'un kardeşleri eşyalarını açınca sermayelerinin kendilerine geri verildiğini görür. Kök burada somut bir malın geri verilmesini anlatır.
Sık sorulanlar
Redd kökü Kur'an'da hangi anlamlarda geçer?
Geri çevirmek, eski yerine döndürmek ve geri verilmek anlamlarında geçer. Ayetlerde insanın Allah'a döndürülmesi, anlaşmazlığın Allah'a ve elçisine yöneltilmesi ve mal iadesi bu kökle anlatılır.
Geri çevrilmeyen azap neden anılır?
Hud suresinde İbrahim'e, bir toplulukta geri döndürülmesi olmayan bir azabın geldiği bildirilir. Kök burada önlenemeyen, durdurulamayan olayı ifade eder.