Rızık
Kök anlamı belli bir vakit için verilen bağıştır; sonra sürekli verilen pay ve gıdaya da denir. Kur'an'da rızıklandıran Allah'tır, insan da başkasının rızkını temin eder.
Köklerde ne diyor?
رزق (rzq): Belli bir vakitte verilen bağış temel anlamdır; sonra vakitsiz her bağışa da denir. Rızık, dünyevi ya da uhrevi sürekli bağış, pay ve gıdadır; Allah'ın sıfatı Rezzâk bundandır.
رزق (rzq) — Belli bir vakit için verilen bağış (Mekâyîs): يدل على عطاء لوقت
رزق (rzq) — Allah'ın bağışı (Mekâyîs): فالرزق: عطاء الله جل ثناؤه
رزق (rzq) — Dünyevi ya da uhrevi sürekli bağış (Müfredât): الرزق يقال للعطاء الجاري تارة، دنيويا كان أم أخرويا
رزق (rzq) — Pay ve beslenilen gıda (Müfredât): وللنصيب تارة، ولما يصل إلى الجوف ويتغذى به
رزق (rzq) — Bir lehçede şükür (Mekâyîs): بلغة أزدشنوءة: الشكر
رزق (rzq) — Bütün yaratılanları rızıklandıran (Rezzâk) (Lisân): في صفة الله تعالى لأنه يرزق الخلق أجمعين
Tanım
Sözlükte rzq, belli bir vakit için verilen bağış demektir; zamanla vakitsiz verilen her bağışı, dünyevi ya da uhrevi sürekli payı ve beslenilen gıdayı da anlatır. Bütün yaratılanları rızıklandıran anlamında Rezzak da bu köktendir. Kur'an'da rızık, Allah'ın yarattıklarına verdiği şeydir; insanlar bundan nasiplenir, infak eder ve aklı ermezlerin rızkını temin eder. Hesapsız verme ve her canlının rızkının Allah'a ait olması ayetlerde geçer.
Ayetlerle
Ali İmran 27. ayet — Gece ile gündüzün birbirine sokulması ve diriyle ölünün çıkarılması anlatıldıktan sonra, Allah'ın dilediğini hesapsız rızıklandırdığı söylenir. Rızık burada hesaba bağlanmayan bağıştır.
Nisa 5. ayet — Aklı ermezlere mallar verilmez; fakat onların rızkı o mallardan temin edilir ve kırıcı olmayan, ortak iyiye uygun söz söylenir. Rızık, insanlar arasında da karşılanan bir ihtiyaçtır.
Maide 88. ayet — Allah'ın rızıklandırdığı şeylerden helal, temiz ve yararlı olarak nasiplenilmesi istenir. Rızık, Allah'ın verdiği ve insanın yiyip yararlandığı şey olarak geçer.
Enam 140. ayet — Allah'ın verdiği rızıkları, bilgiye dayanmadan iftira atarak haram kılanların kaybettiği söylenir. Rızık, Allah'ın verdiği şeydir; onu keyfe göre yasaklamak ayette kınanır.
Yunus 31. ayet — Sizi gökten ve yerden kim rızıklandırıyor diye sorulur; cevap Allah'tır. Soru, rızkın verilişini işitme, görme ve işi çekip çevirmeyle aynı çizgide ele alır.
Hud 6. ayet — Yeryüzünde rızkı Allah'a ait olmayan küçük büyük hiçbir canlı yoktur; Allah onun konaklama yerini de bilir. Rızık her canlıyı kapsar ve apaçık kitapta yer alır.
Sık sorulanlar
Rızık kelimesinin sözlük anlamı nedir?
Kök, belli bir vakit için verilen bağıştır. Sonradan sürekli bağış, pay ve beslenilen gıda anlamlarını da kazanmıştır; Rezzak bundan gelir.
Kur'an rızkı kime bağlar?
Ayetler rızkı Allah'a bağlar: Allah gökten ve yerden rızıklandırır, her canlının rızkı O'na aittir. İnsan ise kendi payından başkasının rızkını temin eder.