Saîr
Tutuşup alevlenen ateş. Kur'an'da, inkâr edenler ve yanlış yolu seçenler için hazırlanan alevli ateş anlamında geçer.
Köklerde ne diyor?
سعر (sEr): Bir şeyin tutuşması, alevlenip yükselmesi temel anlamdır. Alevli ateş (saîr), delilik ve yükselip inen piyasa fiyatı bu anlamdan doğar.
سعر (sEr) — Tutuşmak, alevlenip yükselmek (Mekâyîs): يدل على اشتعال [الشيء] واتقاده وارتفاعه
سعر (sEr) — Ateşin alevlenmesi (Müfredât): السعر: التهاب النار
سعر (sEr) — Ateş (saîr) (Ayn): والسعير: النار
سعر (sEr) — Delilik, insanda alev gibi yayıldığı için (Mekâyîs): السعر، وهو الجنون
سعر (sEr) — Piyasa fiyatı (Ayn): السعر: سعر السوق الذي تقوم عليه بالثمن
سعر (sEr) — Savaşı kızıştıran kişi (Ayn): ورجل مسعر حرب، أي: وقاد لها
Tanım
Sözlükte kökün temel anlamı bir şeyin tutuşması, alevlenip yükselmesidir. Alevli ateşe saîr denir; delilik de insanda alev gibi yayıldığı için bu kökle anlatılır. Kur'an'da kelime hemen her yerde 'saîr' biçiminde, hazırlanan ya da yoldaşı olunan çılgın, tutuşturan ateşi bildirir. Ayetler saîrin kime hazırlandığını, kimin ona çağırdığını ve cehennemde her dindiğinde artırıldığını anlatır.
Ayetlerle
Nisa 10. ayet — Yetimlerin mallarını haksızca nasiplenenler karınlarında ancak ateş nasiplenir. Ayet, onların saîre yaslanacaklarını bildirir.
İsra 97. ayet — Allah'ın sapıklıkta bıraktıkları cehenneme gider. Ateş her dindiğinde Allah, tutuşturanı artırır. Saîr burada alevin artırılması olarak geçer.
Furkan 11. ayet — Saatin gelişini yalanlayanlara kontrolsüz bir saîr hazırlandığı bildirilir. Kelime hazırlanan bir karşılık olarak anılır.
Lokman 21. ayet — Atalarına uymayı seçenlere, şeytanın onları saîr azabına çağırması ihtimali sorulur. Şeytan burada saîre çağıran olarak geçer.
Fatır 6. ayet — Şeytan taraftarını yalnızca saîr yoldaşları olmaya çağırır; bu yüzden ona düşman gözüyle bakılması istenir.
Şura 7. ayet — Toplanma gününde insanlar iki grup olur: kimi cennette, kimi saîrde. Ayet iki sonu karşı karşıya koyar.
Sık sorulanlar
Saîr sözcüğü sözlükte ne demektir?
Kökün temel anlamı tutuşup alevlenerek yükselmektir. Alevli ateşe saîr denir; delilik de alev gibi yayıldığı için aynı kökle anlatılır.
Kur'an'da saîr hangi bağlamlarda geçer?
Yetim malı yemek, saati yalanlamak, inkâr etmek gibi yanlış tutumlara hazırlanan sonuç olarak ve şeytanın çağırdığı yer olarak geçer; her dindiğinde artırılır.